انجمن های ادبی شناسنامه دار می‌شوند --------- فراخوان بزرگ جشنواره شعر شاهنامه منتشر شد---------- انتشار دکلمه ای از احسان افشاری ----------------- گزارش تصویری اختتامیه شعر انقلاب

کتاب «محسن هشترودی: شاعر و ادیب» با گردآوری و تالیف کامیار عابدی در آینده نزدیک منتشر می‌شود.

 

این کتاب که از سوی انتشارات مروارید منتشر خواهد شد شامل  همه شعرهای چاپ‌شده و چاپ‌نشده این ریاضی‌دان شاعر همراه با نقدها و تحلیل‌های ادبی او در حوزه شعر و ادبیات معاصر ایران است.

 

گردآورنده و مولف در بخش نخست کتاب علاوه بر زندگی‌نامه هشترودی، به تحلیل شعر و آرای او در حوزه ادبیات پرداخته و نقش او را در تجدد ادبی ایران (به‌ویژه دهه‌های ۱۳۴۰-۱۳۲۰) بازشناسی و تبیین کرده است.

 

علاوه بر این، فشرده آرا و دیدگاه‌های چند نفر از شاعران و ادیبان و استادان درباره وجه ادبی و فکری هشترودی نیز در بخشی از کتاب در دسترس قرار گرفته است: منوچهر آتشی، امیرحسین آریان‌پور، احمد بیرشک، مهدی روشن‌ضمیر، هادی سودبخش، محمود عنایت، حسین کشی افشار، سیدمحمد محیط طباطبایی، عبدالحسین مصحَفی، منوچهر نیستانی و حسن هنرمندی.

 

دکتر محسن هشترودی (۱۳۵۵-۱۲۸۶) استاد ممتاز ریاضی در دانشکده علوم دانشگاه تهران بود و علاوه بر علوم محض، در حوزه فلسفه و ادبیات نیز صاحب‌نظر به شمار می‌آمد. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در ۲۱ دی‌ماه ۱۳۹۶ نشست یک‌روزه‌ای را در «بازخوانی اندیشه‌های دکتر هشترودی» برگزار کرد.

 

کد خبر: 810

 

 

منتشرشده در گزارش

آیین گشایش انجمن ادبی دانشگاه تهران با نکوداشت یاد و خاطره دکتر قیصر امین‌پور، سه‌شنبه ۱۷ بهمن ساعت ۱۵ در باغ‌موزه نگارستان برگزار می‌شود.

 

بر اساس خبر رسیده، این مراسم با حضور دکتر مجید سرسنگی معاون فرهنگ دانشگاه تهران و شعرخوانی ساعد باقری، یوسفعلی میرشکاک، محمدرضا عبدالملکیان، سهیل محمودی، محمدعلی بهمنی، افشین علا، اسماعیل امینی، سعید بیابانکی، حسین آهی، عبدالجبار کاکایی، حمیدرضا شکارسری، بیوک ملکی، فریبا یوسفی و علیرضا بدیع برگزار خواهد شد.

 

دکتر مجید سرسنگی معاون فرهنگی دانشگاه تهران در زمینه آغاز به کار انجمن ادبی دانشگاه تهران، گفت: یکی از رویکردهایی که ما در این چند سال در حوزه فرهنگی دانشگاه تهران داشتیم این است که سلیقه‌های مختلف دانشجویان محملی برای فعالیت‌های فرهنگی پیدا کند. حوزه ادبیات و شعر یکی از حوزه‌هایی است که به شدت دانشجویان به آن علاقه دارند. ما در دانشگاه، دانشکده ادبیات داریم که استادان برجسته‌ای در آنجا درس می‌دادند و بودند و یا در حال حاضر هم هستند. مثل مرحوم قیصر امین‌پور، یا استاد شفیعی کدکنی که خوشبختانه در حال حاضر هم حضور دارند و دانشجویان از محضر درس ایشان استفاده می‌کنند.

 

او افزود: بنابراین فکر کردیم که تشکیل یک انجمن ادبی می‌تواند در جذب استعدادهای جوانی که در دانشگاه هستند در حوزه ادبیات و شعر مفید باشد و بستری را فراهم کند که این دانشجویان و همچنین استادان بتوانند در این انجمن ادبی هم بیاموزند و هم به دیگران آموزش دهند.

 

معاون فرهنگی دانشگاه تهران اظهار کرد: نکته دیگر این است که یکی از مسائلی که دانشگاه همیشه از آن رنج می برده عدم ارتباط با جامعه بوده است؛ در حوزه های علمی هم این موضوع بوده و در حوزه‌های فرهنگی و هنری هم هست، یعنی به عنوان مثال استادانی که در دانشگاه در حوزه شعر کار می کنند خیلی در جامعه شناخته‌شده نیستند و با جامعه ارتباطی ندارند، نه تاثیری در جامعه می گذارند و نه تاثیر از جامعه می گیرند؛ البته عموما این طور است و استثناهایی هم بوده است.

 

سرسنگی در ادامه بیان کرد: فکر کردیم ایجاد یک انجمن ادبی می تواند نقش استادان و دانشجویان ادبی دانشگاه را در محیط حرفه ای ادبیات و شعر کشور بیشتر کند و به نوعی ما بتوانیم در حوزه ادبیات و شعر جریان‌سازی و نقش‌آفرینی کنیم.  

او همچنین گفت: این دو هدف اساسی بود که باعث شد تصمیم به تأسیس انجمن ادبی بگیریم؛ البته اهداف خردتری هم دارد مثل این که باعث می‌شود فضایی داشته باشیم که عموم مردم، دانشجویان و علاقه‌مندان بتوانند در جلسات ادبی شرکت کنند و از آن بهره ببرند.

 

معاون فرهنگی دانشگاه تهران بیان کرد: در مجموع قرار است فعالیت‌هایی که در باغ‌موزه نگارستان انجام می‌شود، چندبعدی شود؛ ایده ما این است که باغ‌موزه نگارستان به یک مرکز فرهنگی هنری جامع تبدیل شود و تنها یک موزه برای نگهداری چند شیء نباشد به همین دلیل سعی کردیم فعالیت‌های متنوعی را در باغ موزه نگارستان طراحی کنیم از جمله نگارخانه های تجسمی، برنامه های هنری و ادبی و برنامه هایی برای کودکان و نوجوانان، برنامه‌هایی برای بازشناسی هویت علمی و فرهنگی دانشگاه تهران و ... ایجاد انجمن ادبی و حضور آن در باغ‌موزه نگارستان در راستای این اهداف نیز هست.

 

مجید سرسنگی در پایان افزود: این انجمن ادبی فرهنگی به همت اداره کل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران و دانشجویان فعال در کانون های و انجمن‌های علمی دانشجویی ادبی دانشگاه و تعدادی از شاعران و ادیبان بنام کشور آغاز به کار خواهد کرد. امیدواریم که در ادامه کارش با حضور استادان و دانشجویان به یکی از حلقه های مهم ادبیات و شعر کشور تبدیل شود.

 

حضور در این مراسم برای عموم آزاد است و علاقه‌مندان می‌توانند به نشانی میدان بهارستان، خیابان دانشسرا، خیابان شریعتمدار رفیع، باغ موزه نگارستان، تالار روح الامینی مراجعه کنند.

 

 

کد خبر: 809

منتشرشده در گزارش

مونا برزویی می‌گوید: ترانه ما ترانه بسیار پیشرویی به شمار می‌رود.

 

این ترانه‌سرا در جشن امضای کتاب «تقدیر» در محل شهر کتاب مشهد گفت: جنس فعالیت آهنگ‌سازها از نوع خلق است و بسیار نزدیک به نوع فعالیت ترانه‌سراها است و به دلیل زبان مشترکی که با آهنگ‌سازها داریم کار کردن با آن‌ها راحت‌تر از خواننده‌ها است.

 

او افزود: ترانه شعری است که همراه با موسیقی ارائه می‌شود، ترانه هنری است که به مردم نزدیک است و جریان‌هایی را شکل می‌دهد، همچنین فهم ترانه برای عوام مردم ممکن است اما فهم شعر نیاز به آگاهی‌های ادبی دارد. ترانه تفکر را بیان می‌کند و آهنگ حس را انتقال می‌دهد. ترانه به تنهایی معجزه نمی‌کند بلکه در کنار موسیقی و فاکتورهای دیگر کار قابل قبولی خواهیم‌ داشت.

 

برزویی اظهار کرد: ترانه‌سرایی بسیار سخت است. بارها خواستم کارم را رها کنم اما وقتی ترانه‌های خود را در بین مردم می‌شنوم حس بی‌نظیری دارم. بنده هنوز هم می‌آموزم و از ترانه‌سراهای جوان که کار خود را به تازگی آغاز کرده‌اند مباحث بسیاری آموخته‌ام. ترانه را باید زندگی کرد، در کارگاه‌های ترانه که برگزار می‌کنم همیشه گفته‌ام مطالعه فقط کتاب خواندن نیست بلکه باید لحظه لحظه از زندگی آموخت، بخشی از مطالعه خواندن کتاب است و بخشی از آن دیدن فیلم است.

 

 

 

این ترانه‌سرا بیان کرد: بنده در دوران کودکی بسیار تخیل‌پرداز بودم و کم‌کم توانستم تخیلات خود را در چهارچوبی مرتب کنم و ترانه بسرایم. هر استعدادی فرصت شکوفایی پیدا می‌کند و به تعداد آدم‌ها راه برای اجرا شدن برنامه‌های زندگی هست. البته هر شغلی محدودیت‌هایی دارد و باندبازی‌ها نه تنها در ایران بلکه در دیگر کشورها هم دیده‌ می‌شود.

 

او همچنین گفت: در ۱۸ سالگی شعر می‌نوشتم و زمانی که از من خواسته شد ترانه‌ای برای آلبوم شادمهر عقیلی بسرایم برای اولین‌بار حدود ۱۵ دقیقه زمان برد اما زمانی که بیشتر وارد این عرصه شدم پی‌ بردم ترانه‌سرایی اصلا کار ساده‌‍ای نیست و نیاز به پشتکار فراوان دارد. در سال ۸۲ دو ترانه از بنده در آلبوم وی منتشر شد.

 

برزویی خاطرنشان کرد: در دوره‌ای تهیه‌کننده‌ها آلبومی را منتشر نمی‌کردند مگر اینکه یک ترک بندری داشته باشد در حالی که من ترانه بندری بلد نبودم و تصور می‌کردم این ضعف من است که نمی‌توانم کار کنم، در حالی که خواسته‌ای نابجا از ترانه‌سراها بود. ۱۵ سال است که مشغول به کار ترانه‌سرایی هستم و تمام این دردسرها و باندبازی‌ها وجود دارد و فقظ باید صبور بود. ترانه‌سرایی کاری رقابتی و آزاردهنده است.

 

او اظهار کرد: ترانه‌سراها صنفی ندارند و به این خاطر است که ما ترانه‌سراها با هم هم‌دل نمی‌شویم. روزی که من به یکی از همکارانم گفتم ایده من را خواننده به شما داد و شما آن را نوشتید از بنده حمایتی نشد، زیرا ما صنفی نداریم. اگر در کار هنری وارد می‌شوید به هیچ‌کس اعتماد نکنید و به خصوص اگر خانم هستید به هیچ‌وجه اعتماد نکنید.

 

 

این ترانه‌سرا گفت: به چاپ کتاب اعتقاد نداشتم و در جلسات نقدی که برگزار می‌شد ترانه‌هایم بسیار نقد می‌شد و نظرات بر این اساس بود که اگر ترانه‌ها روی کاغذ بیاید هیچ ارزشی نخواهد داشت و توجه بیشتر به ملودی و آهنگ بوده است. انتشاراتی‌های زیادی در این حوزه فعالیت دارند و تعدادی از آن‌ها که دوستان نزدیک بنده هستند شروع به جمع‌آوری ترانه‌ها کردند ولی به آن‌ها گفتم مخاطبان بنده ترانه‌هایم را شنیده‌اند و نیازی به چاپ آن‌ها نیست. دکتر افشین یداللهی به من گفتند که کتابشان را انتشارات نگاه چاپ کرده است و به پیشنهاد دکتر یداللهی با انتشارات نگاه به همکاری پرداختم.

 

او همچنین بیان ‌کرد: برای ساخت تیتراژ ابتدا دعوت می‌شویم و با تهیه‌کننده و کارگردان صحبت می‌کنیم و بعد فیلمنامه را مطالعه می‌کنیم و حتی در بعضی قسمت‌ها سر صحنه می‌رویم.

 

مونا برزویی گفت: در دوره‌ای بسیار افسرده بودم و برای نوشتن هر ترانه انگار بخشی از وجودم تجزیه می‌شد و احساس می‌کردم از همه اطرافیانم دور هستم. زمانی که به خود آمدم متوجه شدم دو راه دارم؛ یا باید از آدم‌ها دور می‌شدم و یا باید از آن فضا فاصله می‌گرفتم که من راه دوم را انتخاب کردم زیرا بسیار اذیت می‌شدم و حس می‌کردم کسی احساسم را درک نمی‌کند.

 

او اظهار کرد: در آینده از من چهار کار متفاوت با خوانندگان متفاوت خواهید شنید و تا زمانی که قطعی نشده‌است هیچ اطلاعاتی درباره آن‌ها نخواهم داد. 

 

برزویی در پایان گفت: بعد از مدت طولانی‌ای که مشغول به کار ترانه‌سرایی هستم هماهنگ کردن وزن و قافیه برایم آسان شده است اما گاهی به این خاطر که لغتی احساس را بهتر بیان می‌کند چندان اهمیتی به وزن و قافیه نمی‌دهم و همیشه به این خاطر از طرف استادان نقد می‌شوم.

 

کد خبر: 808

منتشرشده در گزارش

حمیدرضا شکارسری، شاعر در خصوص انتشار اثر جدیدش گفت: کتابم با عنوان «شکل های لیلا» منتشر شد. کار انتشار این کتاب را انتشارات «ماه باران» برعهده دارد. این کتاب مجموعه دارای بیش از 100 شعر عاشقانه و با محور شخصیت لیلی و مجنون در روزگار ما سروده شده است.

 

وی افزود: مفهوم کهن عشق لیلی و مجنون در زمان حاضر و خیابان های شهرهای ما در کتاب «شکل های لیلا»  ترسیم می شود.

 

این شاعر در خصوص کتاب دیگرش با عنوان «شب نامه» نیز اظهار کرد: کتاب دیگرم با عنوان «شب نامه» همین روزها در انتشارات «نگاه» منتشر می شود. هم اکنون این کتاب مراحل آخر غلط گیری و طرح جلد را می گذراند.

شکارسری ادامه داد: در کتاب «شب نامه» بیش از 100 شعر را با محوریت شب آورده ام. شعرهای این مجموعه شعرم با محوریت مسائل سیاسی و اجتماعی سروده شده اند. شعرهای عاشقانه هم در این مجموعه شعر وجود دارد. محوریت تمام شعرها شب است.

 

کد خبر: 807

منتشرشده در گزارش

پنجمین همایش ملی متن‌پژوهی ادبی با موضوع «نگاهی تازه به سبک‌شناسی، بلاغت، نقد» اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، در کتابخانه ملی برگزار خواهد شد.

 

به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مباحث و مسائل مربوط به سبک‌شناسی و بلاغت و نقد ادبی از مهم‌ترین موضوعات مطالعات ادبی به شمار می‌آیند که هرچند در ظاهر دانش‌هایی جدا از هم در نظر گرفته می‌شوند، از نظرگاه‌های گوناگونی با یکدیگر ارتباط پیدا می‌کنند.

 

مطالعات بلاغی و موضوعات پیرامون آن، پیشینه‌ای به قدمت ادبیات فارسی دارد و آثار گران‌قدری در این حوزه پدید آمده است و در دوران معاصر نیز، هم‌زمان با آشنایی پژوهشگران ادب فارسی با دانش‌هایی همچون سبک‌شناسی و نقد ادبی، این گونه از مطالعات رنگ‌وبویی تازه به خود گرفته است و با وسعت یافتن حوزه‌های مورد بررسی، توانسته ‌است علاوه بر موضوعات طرح‌شده در متون بلاغی کهن، مباحث و موضوعات نوینی را نیز در حوزه مطالعات ادبی مطرح کند.

 

در مطالعات سبک‌شناسانه و همچنین نقد ادبی به معنای مدرن آن، اگرچه با پیشینه‌ای نه‌چندان طولانی روبه‌رو هستیم، پژوهشگران ادب فارسی در این حوزه‌ها نیز کوشش فراوانی کرده‌اند. با توجه به آنچه بیان شد، موضوع پنجمین همایش متن‌پژوهی ادبی به نگاهی تازه به یافته‌های پژوهشی در حوزه‌های سبک‌شناسی، بلاغت و نقد ادبی اختصاص یافته است.

 

مهلت ارسال مقالات به دبیرخانه پنجمین همایش بین‌المللی متن‌پژوهی پنجم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷ است. علاقه‌مندان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر به وبگاه متن‌پژوهی به نشانی WWW.MATNPAJOOHI.IR مراجعه کنند.

 

 

کد خبر: 806

منتشرشده در گزارش

جایزه کتاب سال «کاستا»، هفت ماه پس از درگذشت به «هلن دانمور» تعلق گرفت.

 

هیات داوران جایزه مهم ادبی «کاستا» از میان برندگان پنج بخش داستان، زندگی‌نامه، رمان نخست، شعر و کتاب کودک، این بار برنده بخش شعر یعنی «هلن دانمور» فقید را به عنوان برنده جایزه کتاب سال برگزیدند.

 

این شاعر ۶۴ ساله در ماه ژوئن ۲۰۱۷ بر اثر ابتلا به سرطان جان خود را از دست داد و برای دهمین مجموعه شعرش با عنوان «درون امواج» این جایزه را پس از مرگ به نام خود زد.

 

این دومین مرتبه است که شاعر یا نویسنده‌ای پس از مرگ این جایزه را از آن خود می‌کند. نفر قبلی «تد هیوز» شاعر سرشناس بود که در سال ۱۹۸۸ با مجموعه شعر بسیار شخصی «نامه‌های تولد»  خود به عنوان برنده معرفی شد.

 

پسر دانمور ـ «پاتریک چارنلی» ـ به نیابت از مادرش جایزه ۳۰ هزار پوندی کتاب سال «کاستا» را در مراسم شب گذشته در لندن دریافت کرد.

 

«درون امواج» برای کسب این جایزه آثاری چون «حال النور اولیفنت کاملا خوب است» رمانی از «گیل هانی‌من» را پشت سر گذاشت. این اثر که جایزه بخش بهترین رمان نخست «کاستا» را در دست داشت، قرار است تبدیل به فیلمی سینمایی شود و «ریز ویترسپون» در آن نقش اصلی را ایفا کند.

 

در مراسم شب گذشته همچنین برنده جایزه داستان کوتاه «کاستا» هم معرفی شد: این جایزه سه هزار و ۵۰۰ پوندی به «لوان گلدی» رسید.

 

جایزه «کاستا» یکی از معتبرترین و مشهورترین جایزه‌های ادبی در انگلیس است که کتاب‌ها و نویسندگان مطرح در انگلیس و ایرلند براساس آن شناخته می‌شوند. این جایزه از سال ۱۹۷۱ کار خود را با عنوان جایزه ادبی «وایت برد» آغاز کرد و سپس در سال ۲۰۰۶ به جایزه کتاب «کاستا» تغییر نام داد. رکورد تعداد کتاب‌هایی که برای رقابت در این جایزه ادبی شرکت کرده‌اند، ۶۴۰ اثر بوده است.

 

از زمان راه‌اندازی جایزه کتاب سال «کاستا» در سال ۱۹۸۵ تاکنون، این جایزه ۱۱ بار به رمان، پنج بار به رمان نخست، شش مرتبه به آثار زندگی‌نامه‌ای و هشت بار به مجموعه شعر تعلق گرفته است. در تاریخ ۳۱ ساله این جایزه، تنها دو بار جایزه کتاب سال به یک اثر در حوزه ادبیات کودک اعطا شده است که آخرین آن‌ها «درخت دروغ» نوشته «فرانسیس هاردینج» بود که دو دوره پیش به عنوان برنده معرفی شد.

 

کد خبر: 804

منتشرشده در گزارش

خوردیم زمین و آسمان گم کردیم

در عالم خاک، بوی جان گم کردیم

قبر تو نه، می‌خورم به قرآن سوگند

ما «قدر» تو را در این جهان گم کردیم!

 

بعد از «بای بسم الله»، اجازه بدهید قبل از ورود به بحث، ابتدا به نقل خاطره ای از رهبر معظم انقلاب به روایت عباس حیدرزاده، مداح مخلص اهل‌بیت(ع) در رابطه با شعر آیینی بپردازم و آنگاه به اصل مطلب.

این خاطره بیانگر توجه عمیق و دقت نظری است که حضرت آقا به شعر آیینی دارند. ایشان تعریف می کنند:

«یکی از مواردی که ایشان (مقام معظم رهبری) گاهی به ما تذکر می‌دادند بحث شعر بود. ایشان خیلی نسبت به بحث شعر توجه و دقت و تاکید دارند که اشعار محکم را بخوانید. گاهی برخی از اشعار را به من تذکر دادند که این شعر مثلا این ایراد را دارد. در یک ملاقات که ایام روضه‌های فاطمیه(س) در بیت رهبری بود، ایشان نکته‌ای را به بنده فرمودند و گفتند که به مداحان دیگر هم بگویید. وقتی من محضر ایشان مداحی کردم، در آخر خواندنم به مستمعین گفتم دست‌ها را بالا بیاورید و بگویید یا زهرا(س).

بعد وقتی من خدمت ایشان برای عرض ارادت رسیدم، فرمودند: این که شما گفتید دست‌ها را بالا بیاورید و بگویید یا زهرا(س)، ما هیچ کجا نداریم که برای غیر از خدا دست بالا بیاورید؛ نه در منابع اهل سنت و نه در منابع شیعه. شما خودتان رعایت کنید و به دیگر مداحان هم بگویید که فقط برای «یا الله» گفتن از مردم بخواهند که دست شان را بالا بیاورند. فکر می کنم دقت و ظرافت ایشان بر روی این نکته به دلیل این بود که توجه داشته باشیم، این‌هایی که ما را مشرک می‌دانند و ایراد می‌گیرند که این‌ها دست شان را برای گفتن یا حسین(ع) و یا زهرا(س) بالا می آورند و ایشان را خدای خود می‌دانند، سوء استفاده نکنند و شائبه بدعت‌گذاری و شرک ایجاد نشود.»

 

شعر فاطمی که یکی از زیرشاخه های بالنده و زاینده شعر آیینی است، نیاز به چارچوب‌هایی دارد که بتواند به رسالت خود در راستای ترویج سیره و زندگی بزرگان دین و ائمه معصومین(ع) عمل کند. همچنان که بارها گفته شده، شعر آیینی پیشتر و بیشتر از موضوع دینی، باید «موضع» دینی داشته باشد.

«موضوع» توقف در منزل صورت و ظاهر دین است یعنی مدح و منقبت صرف و «موضع» پرداختن به درونه، سیرت و حقیقت دین، یعنی بیان معارف و حقایق دینی و توحیدی. جان مایه شعر آیینی اصیل و فاخر «موضع‌مندی» آن است، نه «موضوع‌بندی» آن یعنی ایستادن شاعر در جبهه «حق» و حق مداری و برائت از ظلم و باطل و زشتی و پلشتی.

 

متاسفانه امروز جای عالمان دینی و شاگردان مکتب فقهی امامین باقر و صادق (علیهما السلام) در جلسات شعر دینی و آیینی ما خالی است؛ شاگردانی بصیر و دین شناس که اهل نقد و پرسش گری اند و در مقابل طرح مسائل شبهه برانگیز، غالی گرانه و خرافی، عالمانه می ایستند.

شاگردانی که مصداق مضمون آیه 73 سوره فرقان هستند: «وَ الَّذینَ إِذا ذُکِّرُوا بِآیاتِ رَبِّهِمْ لَمْ یَخِرُّوا عَلَیْها صُمًّا وَ عُمْیاناً، و آنان هستند که هر گاه به آیات خدای خود متذکرشان سازند، کر و کورانه در آن آیات ننگرند (بلکه با دل آگاه و چشم بینا مشاهده آن کنند تا بر مقام معرفت و ایمانشان بیفزاید). در گذشته چنین مشکلی وجود نداشت. زیرا بیشتر شاعران ما بیش و پیش از شاعر بودن، فیلسوف، فقیه، عارف، عالم، حکیم و دین شناس بودند.

 

امروز در حوزه شعر فاطمی یا آئینی با معضلی که مواجهیم، علاوه بر فقر دانش دینی شاعران و ذاکران، این است که مخاطبان و کسانی که در جلسات شعر آیینی شرکت می‌کنند، «پذیرنده صرف» هستند و حضوری خاموش و منفعلانه دارند.

به این معنا که در این جلسات هر چه بشنوند، به اعتبار این که آن حرف از زبان یک شاعر یا مداح آیینی گفته شده است، بی‌درنگ می پذیرند و در درستی یا نادرستی آن تحقیق نمی کنند، در حالیکه خداوند در قرآن کریم در بیش از سیصد آیه امر به تفکر، تعقل، و تدبّر کرده است.

بسیار دیده شده که در این جلسات شعری قرائت شده که محتوا و مضمون آن با آموزه‌های دینی در تضاد و تقابل بوده اما متاسفانه جمعیت حاضر کمترین واکنشی نسبت به آن شعر و شاعر نشان نداده و صرفا با ضربآهنگ شعر یا نوحه قرائت شده بر سر و سینه زده و گریه کرده اند.

 

 

مقام معظم رهبری طرح مسائل غلط و خلاف آموزه های دینی و قرآنی را در شعر آیینی جایز نمی دانند و بر این دقیقه پای می فشارند که شعر اصیل دینی باید «متکی و مستند به معارف حقه‌ الهیه» باشد.

رهبر انقلاب طبق خاطره ای که بیان شد، به ما می آموزند که در برابر بیان مطالب انحرافی و خرافی که باعث مخدوش شدن چهره اسلام و وهن خاندان رسالت می شود، نباید ساکت، بی تفاوت و منفعل بود و با مواخذه و تذکر به شاعر و مداح باید از تکرار چنین مسائلی پیشگیری کرد.

تا آنجا که به یاد دارم، امین شعر انقلاب در تمام دیدارهایی که با شاعران و ذاکران اهل بیت در طول سالیان بعد از انقلاب داشته اند، هرگاه در حضور ایشان شعر یا مرثیه ای خوانده شده که با روح دین و آیین در تقابل بوده، بدون هیچ ملاحظه ای به شاعر و مداح آن تذکر داده و خواستار اصلاح شعر یا مرثیه شده اند.

 

 

معمولا مخاطبین جلسات شعرخوانی و مداحی دو گروه هستند. گروه اول، اهل شعر و ادبیات اند و صرفا به زیبایی های صوری شعر و قدرت صنعتگری شاعر در به کارگیری صنایع لفظی و معنوی توجه می کنند، اما نسبت به این مسئله که پشت این ظاهر زیبا چه باطنی پنهان است، کاملا بی توجه اند.

برای این گروه محتوا و پیام شعر و انطباق آن با معارف دینی و مستند یا غیرمستند بودن حرفی که در متن و بطن شعر شاعر پنهان شده، چندان مهم نیست زیرا این گروه فقط به دنبال «التذاذ هنری» هستند.

گروه دوم از مخاطبین این جلسات کسانی هستند که در منزل محبت اهل بیت (علیهم السلام) اردو زده اند و تلاشی برای راه بردن به منزل «معرفت» نمی کنند.

این گروه معمولا برای توسل و شفاعت و کارگشایی در این مجالس حاضر می شوند و اصلا کاری به کار شعر و شاعر و مداح ندارند، این افراد نسبت به هرگونه نغمه حزن انگیزی شرطی شده اند و کافی است لحن حزن انگیز شاعر و مداح را بشنوند تا بی اختیار اشک بریزند.

این گروه نیز متاسفانه هیچ گونه توجه شایسته ای به محتوا و مضمون شعر ندارند، چرا که هدف شان از شرکت در مجالس مداحی و عزاداری، پیش و بیش از «نگریستن»، گریستن است.

حضور این مخاطبین در مجالس شعرخوانی و مداحی باعث می شود که شاعر و مداح مجلس نیز نهایت تلاش خود را برای عرضه شعر و مرثیه ای که مطابق ذوق و ذائقه آنهاست به کار گیرد، یعنی دقیقا «آنچه شما خواسته اید».

شعر و مرثیه ای که به جای اندیشه مخاطب، احساسات دینی او را هدف گرفته و به جز تحریک احساسات، ایجاد شور و به گریه انداختن مخاطب، رسالت دیگری ندارد. به این شعرها و مرثیه ها اصطلاحا «شعرهای مجلس گرم کن» می گویند.

شعرها و مرثیه های جانگدازی که تحسین و آفرین حُضار را به همراه دارد و سیل اشک را از دیده ها جاری می سازد، بی آنکه چیزی بر بصیرت دینی آنان بیافزاید.

تشویق‌ها و آفرین گفتن های حاضران نیز شاعر و مداح را جسورتر و بی پرواتر می کند و در جلسات بعدی نیز همین روند و جریان تکرار و تبدیل به عرف و عادت می‌شود.

 

سوگ و مرثیه، وجه غالب شعر فاطمی

ما مُدعیان تو را صَنم می‌خوانیم!

بانوی مقیم شهر غم می‌خوانیم

نامی ز تو بر زبان ما می‌چرخد

ما از تو چه اندک و چه کم می‌دانیم!

 

بدون تردید یکی از اضلاع غیرقابل انکار شعر آیینی «سوگ و مرثیه» است که باید به آن جهت داده شود و گریاندن و سوگ هدف اصلی شعر نباشد بلکه هدف، بیان توحید، حکمت‌، اخلاق، و معارف دینی و الهی باشد تا شعر در مسیر انسان‌سازی و تعالی روحی حرکت کند و مرثیه نیز مکمل آن باشد.

 

جامعه‌ ما جامعه ای است که از عواطف دینی سرشار است، به طوری که تنها کافیست نام مبارک حضرت اباعبدالله(ع) و یا فاطمه زهرا (س) برده شود تا اشک از دیده ها جاری شود.

بیشتر افراد نیز در ایام شهادت بزرگان دینی بیشتر به نیت گریه بر مصائب اهل بیت در مجالس شرکت می کنند و کمتر به دنبال افزایش دایره دانش و بینش دینی خود هستند در حالیکه باید «عزاداری» مقدمه «بیداری» و «گریستن» مقدمه «نگریستن» باشد. یعنی نالیدن بر مصائب اهل بیت(علیهم السلام) باعث قد کشیدن و بالیدن شود، نه ایستایی و خمودگی و رخوت زیرا بیان مصائب اهل بیت (علیهم السلام) از منظر حق خواهی و ظلم ستیزی ارزشمند و سازنده است.

متاسفانه در شعر فاطمی از آنجا که وجه غالب با «سوگ و مرثیه» است، شاهد پرداختن بیش از حد به مباحثی مانند بیت الاحزان، فدک، دیوار و در و ... هستیم.

در حالیکه ابعاد مغفول مانده فراوانی در زندگی پر برکت حضرت زهرا (س) وجود دارد که هنوز به آنها پرداخته نشده است.

ویژگی های ناگفته ای که در آیینه آنها می توان سیمای حضرت زهرا(س) را به عنوان یک اسوه و الگو برای نسل امروز به تماشا گذاشت.

 

علل تنزل شعر آیینی و فاطمی

او سوره کوثر است، زیبا بنگر

از فصل فدک در آ، به بالا بنگر

از حضرت او نگفته‌ها بسیار است

از زاویه ‌ای دگر به زهرا بنگر

 

در شعر آئینی و فاطمی، هم شاعر و هم مداح تعلل و کوتاهی می‌کنند و مخاطب هم اغلب خاموش و منفعل است. در حالیکه طبق سیره عملی بزرگان دین و مقام معظم رهبری، باید نسبت به طرح مسائل انحرافی در شعر آیینی حساسیت نشان داده شود. باید در مجالس شعرخوانی و مداحی خاندان رسالت به این مهم توجه شود آیا روضه‌ای که خوانده و یا شعری که قرائت می‌شود، دارای نکته و دقیقه معرفتی قابل تاملی هست یا خیر؟ اگر شاعر و مداح دریابند که جمعیت حاضر در مجلس، جمعیتی هوشمند، مطالبه گر و دقیقه یابند و طالب شعر و مرثیه فاخر و متعالی، سعی می‌کنند در جلسات بعدی به گزینش و قرائت اشعاری بپردازند که با آموزه‌های دینی و قرآنی انطباق بیش تری داشته باشند.

 

بی توجهی و بی تفاوتی نسبت به این مهم، محتوا و مضمون شعرها و مرثیه ها، سبب می‌شود، شعرهای نازل و کوچه بازاری از بسامد بالایی برخوردار باشند.

اگر تقاضا نسبت به شعرهای صرفا مرثیه ای کاهش پیدا کند و ذائقه مخاطب به سمت شعرهای عمیق، خوش مضمون و حکمت‌آمیز برود، شاعر و مداح نیز از بداهه گویی فاصله می گیرند و ناگزیر می‌شوند شعرهای فاخرتری را برای قرائت و مداحی انتخاب کنند.

 

 

بهترین و عملی ترین راهکار برای حل این معضل، علاوه بر مجهز شدن شاعران و مداحان به دانش و بینش دینی و قرآنی و تربیت مخاطبان دین آگاه، حضور شاگردانی از مکتب فقهی امامین باقر و صادق (علیهما السلام) به حکم تکلیف در این جلسات است تا همچنان که اشاره شد، در مقابل طرح مسائل شبهه برانگیز، غالی گرانه و خرافی در اشعار بایستند و قافله شعر دینی و آیینی ما را به سرمنزل رستگاری و عاقبت بخیری برسانند.

امید آنکه از این به بعد در جلسات شعر آیینی، در کنار خیل علاقه مندان به شعر و ادبیات، شاهد حضور خجسته عالمان دینی نیز باشیم.

اگر این مهم تحقق پیدا کند، یقینا ورق برخواهد گشت و جلسات شعرخوانی و مداحی از این آشفتگی و نابسامانی نجات پیدا خواهد کرد.

 

مخاطب هوشمند نیز باید سطح مطالبات خود از شعر آئینی و فاطمی را ارتقا دهد و مواخذه ‌گر باشد تا شاعر و مداح شعرهای خوش مضمون و فاخرتری را برای این جلسات انتخاب کند زیرا در اسلام عنوان شاعر آیینی، عنوانی مقدس است و به شاعرانی اطلاق می شود که همچون «کُمِیت و فَرزدَق و دِعبِل»در مقابل بدعت ها، خرافات و گزافه‌ها ایستادگی می‌کنند و سیمای اصیل و درخشان دین را به نمایش می‌گذارند. از این‌ رو رسالت شاعر آئینی این است که شعرش مطابق با آموزه‌های قرآنی و معارف دینی باشد.

از این منظر شعر فاطمی هم باید تریبونی برای بیان فضایل دینی و حکمت‌های انسان‌ساز و ترویج سبک زندگی فاطمی باشد.

آموزش امر به معروف و نهی از منکر، تبیین و ترویج آموزه‌های اخلاقی و تربیتی زندگی و سیره حضرت فاطمه زهرا(س)، نقد سلوک دینی و پیرایش دین از بدعت، خرافه و گزافه، داشتن موضع نسبت به مسائل جهان اسلام و بی‌تفاوت نبودن در برابر امت اسلامی و مقابله با «اسلام ستیزی» از دیگر اموری ست که ضرورت پرداختن به آن ها در شعر آیینی و فاطمی به شدت احساس می شود.

 

امروز که گروه‌های تکفیری و داعشی سعی دارند، چهره خشنی از دین و ائمه اطهار(ع) ارائه دهند و اسلام را دینی خشونت طلب و خردستیز معرفی کنند، باید از همه ظرفیت‌های شعر آیینی و فاطمی برای مقابله با چنین ذهنیت های غلطی استفاده کرد. دین اسلام بر پایه خرد و عقلانیت است؛ از این‌رو شایسته است که با زبان فاخر و تاثیرگذار شعر، «جهل ستیزی» و «اندیشه مداری» دین اسلام به نمایش گذاشته شود و ارزش هایی چون صلح، آزادی ، عدالت، مردم داری که ریشه در آموزه های دینی و قرآنی دارد مورد توجه قرار گیرد.

سیره بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری نیز بر فاصله گرفتن از تحجر و اسلام آمریکایی و معرفی اسلام ناب محمدی(ص) است.

بی هیچ تردیدی اگر در این مسیر حرکت کنیم، رغبت و گرایش جهانیان به دین اسلام روز به روز افزایش خواهد یافت و توطئه استکباری «اسلام ستیزی» تا همیشه عقیم خواهد ماند.

 

 

کد خبر: 803

منتشرشده در گزارش

 

سلسله جلساتِ «عصر اثر» که از زمستان ۹۳ در موسسه فرهنگی ادبی شهرستان ادب شروع به کار کرده بود پس از چندین ماه توقف با رویکردی جدید فعالیت خود را آغاز کرد.

 

در نخستین جلسه‌ دوره جدید «عصر اثر»، مصطفی جمشیدی و رضا جولایی از نویسندگان و منتقدان شناخته شده به نقد و بررسی رمانِ «الفبای مردگان» از تازه‌ترین آثارِ هادی خورشاهیان شاعر و داستان‌نویس و نامزد نهایی جایزه جلال آل‌احمد در سال ۹۶ می‌پردازند. مجری و کارشناس ثابت سلسله جلسات «عصر اثر» داستان مجید اسطیری نویسنده‌ جوان است.

 

 دوره‌ اول سلسله جلسات «عصر اثر» تنها به کتاب‌های شاخص منتشر شده در حوزه شعر اختصاص داشت و از این میان جلساتِ کتابهایِ: «گزیده اشعارِ علی معلم دامغانی»، «نیست‌انگاری و شعر معاصر» یوسف‌علی میرشکاک، «نِماشُم» مرتضی امیری‌اسفندقه، «لحظه جهان» قربان ولیئی، «فیض بوک» ناصر فیض و «آتش‌گردان» امید مهدی‌نژاد برگزار و با استقبال مخاطبان حوزه شعر و ادبیات روبرو شد. حال برگزار کنندگان جلسات «عصر اثر» در نظر دارند که در دوره‌یِ جدید این برنامه علاوه بر کتابهای حوزه‌یِ شعر به نقد و بررسی آثار منتشر شده در حوزه ادبیات داستانی نیز بپردازد.

 

در آخر اینکه جلسه نقد و بررسی کتاب «الفبای مردگان» در روز سه شنبه دهم بهمن ماه سال جاری از ساعت ۱۷ در موسسه فرهنگی شهرستان ادب به نشانیِ تهران، خیابان دکتر شریعتی بالاتر از خیابان آیت‌الله طالقانی، روبروی سینما صحرا، پلاک ۱۶۸ برگزار می شود.

 

کد خبر: 802

منتشرشده در گزارش

اسامی داوران افغانستانی و ایرانی نهمین جشنواره‌ ادبی «قند پارسی» اعلام و داوری نهایی آغاز شد.

 

 بر اساس خبر رسیده، شکور نظری، مدیر علمی نهمین جشنواره‌ «قند پارسی» با اعلام شمار شرکت‌کنندگان در این جشنواره از آغاز داوری نهایی آثار رسیده خبر داد و در این‌باره گفت: «ضیاء قاسمی، روح‌الامین امینی، شکریه عرفانی، بهروز یاسمی و حمیدرضا شکارسری داوران افغانستانی و ایرانی بخش شعر هستند و آصف سلطان‌زاده، محمدحسین محمدی، کاوه جبران، عالیه عطایی و محمدرضا بایرامی داستان‌های این دوره از جشنواره را داوری می‌کنند.

 

او در ادامه افزود: این جشنواره دوسالانه که با هدف شناساندن چهره‌های تازه در عرصه شعر و داستان جوان افغانستان برگزار می‌شود، امسال به نکوداشت ادبی «محمدشریف سعیدی»، شاعر و پژوهشگر معاصر افغانستان، اختصاص دارد. همچنین این‌بار از جایگاه فرهنگی و تمدنی «بلخ باستانی» تجلیل می‌شود.

 

به گفته نظری، ۹۲ نفر با ۲۷۶ شعر و ۶۴ نفر با ۱۱۸ داستان از افغانستان (شهرهای کابل، بلخ، غزنی، هرات، شبرغان و جوزجان)، ایران (شهرهای تهران، مشهد، قم، اصفهان، شیراز، کرمان، سمنان، کرج و گرگان)، سوئد، آلمان، اتریش و استرالیا در این رقابت شرکت کرده‌اند.

 

جشنواره «قند پارسی» تنها در رشته‌ «شعر» (سنتی و آزاد) و «داستان کوتاه» برگزار می‌شود و جوانان علاقه‌مند زیر ۳۰ سال می‌توانستند در آن شرکت کنند. همایش افتتاحیه و اختتامیه این جشنواره در ماه اسفند (حوت) سال جاری در تهران برگزار می‌شود و صاحبان آثار برتر و شایسته قدردانی جایزه می‌گیرند. بخش «ادبیات معاصر ایران» و نشست‌های جنبی «شعرخوانی» و تخصصی «نقد داستان و داستان‌خوانی» از دیگر بخش‌های این جشنواره است.

 

کد خبر: 801

منتشرشده در گزارش

عبدالجبار کاکایی می‌گوید تکثر کارگاه‌های ادبی ملاک موفقیت آنها نیست و تنها اگرکارگاه‌های ادبی «علمی» برگزار شود در این صورت بر فضای فرهنگی کشور اثرگذار خواهد بود.

 

عبدالجبار کاکایی شاعر و ترانه سرا در حاشیه محفل ادبی اتفاق ترانه در پاسخ به سوالی درباره تاثیر کارگاه های ادبی در افزایش دانش ادبی و آموزش جوانان و علاقه‌مندان مستعد گفت: به طور معمول کارگاه‌های ادبی اثرگذار است و بسیاری از علاقه‌مندان خواهان برگزاری چنین محافلی هستند اما زمانی اثرگذاری چنین برنامه‌هایی دوچندان می‌شود که اداره کارگاه‌ها علمی باشد و کارشناسانی در آن‌ها حضور داشته باشند که بتوانند راهنمایی‌های دقیق انجام دهند.

 

وی ادامه داد: برگزاری مستمر و سنجش واقعی استعدادها و ذوق جوانان در کارگاه‌ها می‌تواند به خروجی مفید کار بینجامد. اگر کار به این صورت پیش نرود تعداد کارگاه‌ها و تکثر آن‌ها بدون پشتوانه علمی و حرفه‌ای نتیجه‌ای در بر نخواهد داشت. به همین دلیل، مدیریت علمی کارگاه‌های ادبی اصلی‌ترین شرط موفقیت است.

 

این شاعر و کارشناس ادبی در پاسخ به سوالی درباره هم‌نشینی موسیقی‌دانان با شعرا در افزایش کیفیت محصولات و آثار، گفت: از قدیم گفته‌اند بهترین آثار خلق شده حاصل جلسات و ارتباطات آهنگ‌ساز و موزیسین با شاعر است؛ زیرا چنین جلساتی سبب درک متقابل و خلق آثاری با کیفیت می‌شود. در همین نشست‌ها و کارگاه‌ها زمانی که شعرا و موسیقی‌دانان در کنار هم قرار گرفته‌اند آثار بسیار باکیفیتی خلق شده است.

 

محفل اتفاق ترانه شنبه اول هر ماه با اجرای علیرضا بدیع در حوزه هنری برگزار می‌شود.

 

کد خبر: 800

منتشرشده در گزارش

آخرین اخبار

محل تبلیغات

 

تمامی حقوق این وب سایت برای تارنا محفوظ می باشد