مکتب سازی، فرصت سوزی ---------- انتشار دکلمه ای از منوچهر آتشی ----------------- گزارش تصویری اختتامیه سومین دوره جشنواره نیاوران --------- فیلم شعرخوانی محمدعلی بهمنی
پنج شنبه, 16 آذر 1396 ساعت 09:54

معرفی شاعر هفته؛-شیرین راد-

شیرین راد، متولد دی ماه 1365 و  دانش آموخته ی زبان ترکی استانبولی از سفارت ترکیه است. 

راد، به ‌مدت چهارسال در مرکز آموزشی فرهنگی سفارت ترکیه، زبان این کشور را به‌طور تخصصی فرا گرفت و حدود ده سال است که آثار زیادی را به از زبان ترکی به فارسی، ترجمه می‌کند.

او ترجمه های زیادی از ترکی استانبولی به فارسی و از فارسی به ترکی استانبولی که شامل داستان‌، شعر و قصه های طنز، انجام داده است.

«از قلب تهران به قلب استانبول» عنوان کتاب گزیده‌ای از اشعار سپید و آزاد حمیدرضا شکارسری است که توسط شیرین راد به زبان ترکی استانبولی برگردانده و به همت نشر شانی منتشر شده است.

 

او درباره‌ی موفقیت در این حرفه می‌گوید:« من همیشه سعی در خواندن کتابهای مختلف، همینطور دیدن برنامه‌های فرهنگی، تفریحی و شنیدن اخبار کشور ترکیه را دارم و  معتقدم این ها لازمه‌ی موفقیت در کار ترجمه است. 

در ویرایش و بازنویسی های چندباره نیز از دو نفر از دوستانم که ساکن کشور ترکیه و اتفاقا یکی از آنها ترکیه ای هستند(خانم فهیمه چیویتچی،معلم بازنشسته،Fehime Çivitçi) و آقای دکتر '' بهرام تورال ''که ایرانی هستند امادر ترکیه سکونت دارند نیز کمکهای زیادی گرفتم»

وی حضور در جلسات و انجمن‌های شعر، از جمله نشست‌های تخصصی نقدشعر حمیدرضاشکارسری و راهنمایی‌های دکتر تورقای شفق( Dr. Turgay Şafak) (مدیر موسسه فرهنگی آموزشی یونس امره ) را دلیل پیشرفت در کار خود می‌داند. او اولین کار ترجمه‌ی خود را در یکی از جلسات شعر، و با ترجه‌ی  شعری از کتاب ''چتر شورشی '' آغاز کرد.

 

 

 

منتشرشده در معرفی شاعر هفته

دکتر شهیده صفوی گزیده شعر مرحوم سلمان هراتی را به انگلیسی ترجمه کرده است.

گزیده شعر سلمان هراتی با ترجمه انگلیسی به صورت دو زبانه از سوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن با ترجمه دکتر شهیده صفوی منتشر شد. گزینش اشعار را محمد جواد آسمان شاعر جوان و عضو حوزه هنری انجام داده است.

 

زنده یاد سلمان هراتی(۱۳۳۸-۱۳۶۵) در انواع قالب‌های شعر فارسی چون غزل ، دوبیتی، رباعی و شعر نو سروده‎‌های ارزنده‎ دارد. او آثار زیادی از خود به جا نگذاشت. دو کتاب «از آسمان سبز» (۱۳۶۴ خورشیدی) و «دری به خانه‌ی خورشید» (۱۳۶۷ خورشیدی) در بر دارنده‌ی شعرهای ویژه‌ی بزرگ‌سالان هراتی است. او همچنین کتابی به نام «از این ستاره تا آن ستاره» برای نوجوانان دارد. بیشتر اشعار سلمان به بازگویی اعتقادات و برداشت‌های اجتماعی و سیاسی سلمان هراتی می‌پردازد. سلمان هراتی در شعرهایش از ظلم گلایه دارد امّا به خوانندگان اشعارش آینده‌ای درخشان را نوید می‌دهد.

 

مترجم کتاب دکتر شهیده السادات صفوی، پزشک متخصص فارغ التحصیل دانشگاه لندن است که علاوه بر کار پزشکی به ترجمه و داستان نویسی در لندن مشغول است. داستان کوتاه او بنام (Medicine is Great)برنده جایزه اول رویال کالج پزشکان بریتانیا شده است. ترجمه های قبلی او که در لندن منتشر شده است گزیده اشعار استاد سید علی موسوی گرمارودی و گزیده اشعار زنده یاد قیصر امین پور است.

 

حوزه هنری رونمایی این کتاب همراه با گزیده شعر طاهره صفارزاده و قیصر امین پور و کتاب «فقه الله اکبر» تالیف دکتر سید سلمان صفوی و دکتر مهوش السادات علوی را فردا ۹ آبان در حوزه هنری برگزار می نماید.

 

کتاب گزیده شعر طاهره صفارزاده در دو بخش به زبان انگلیسی و فارسی در ۱۳۶ صفحه با ترجمه انگلیسی دکتر شهیده صفوی همرا با مقدمه محمد جواد آسمان و سید سلمان صفوی در قطع رقعی و جلد شومیز منتشر شده است.

 

نام کتاب به انگلیسی: Selected Poems of Salman Harati

 

نام ناشر: LONDON ACADEMY OF IRANIAN STUDIES PRESS

 

مجموعه «گزیده شعر معاصر فارسی» در راستای پروژه کلان «ایران شناسی»؛ به ارایه گزیده اشعار شاعران دوره انقلاب اسلامی ایران می پردازد. این پروژه تحقیقاتی؛ حاصل توافق نامه بین حوزه هنری ایران و آکادمی مطالعات ایرانی لندن است. شعرها از سوی کارشناسان واحد آفرینش های ادبی حوزه هنری گزیده و زیر نظر دکتر سید سلمان صفوی توسط مترجمین و ویراستاران آکادمی مطالعات ایرانی لندن به انگلیسی ترجمه و از سوی انتشارات آکادمی مطالعات ایرانی لندن منتشر شده است.

 

آشنایی و مطالعه شعر فارسی، از جمله ملزومات ایران شناسی است. این مجموعه برای علاقه مندان ادبیات و هنر اسلامی و ایرانی ، اسلام شناسان، ایران شناسان و شرق شناسان مفید است. آکادمی مطالعات ایرانی در لندن به ریاست آیت الحق سید سلمان صفوی در سال ۲۰۱۵ تفاهم‌نامه‌ای با حوزه هنری با ریاست محسن مومنی شریف و مرکز ترجمه حوزه هنری به مدیریت سعیده حسینجانی منعقد کرد که بر اساس آن، قرار شد کتاب‌هایی حاوی گزیده اشعار شاعران معاصر ایران توسط مرکز ترجمه آماده شود و برای ترجمه و انتشار در اختیار آکادمی مطالعات ایرانی لندن قرار گیرد.

 

خوشبختانه روند کار با سرعت و کیفیت خوبی در حال انجام است و سال گذشته شاهد رونمایی دو کتاب از این مجموعه یعنی ترجمه انگلیسی گزیده اشعار دکتر سیدعلی موسوی گرمارودی و ترجمه انگلیسی گزیده اشعار دکتر علی‌رضا قزوه بودیم.

 

کد خبر: 705

منبع: مهر

منتشرشده در گزارش

مترجم آثار ادبی گفت: صنعت نشر در کشورهای توسعه یافته، به سهم خود نویسنده به جامعه معرفی می کنند اما در ایران اگر کتابی، درآمد مالی نداشته و بازارپسند نباشد، ناشر آن را رها می کند.

محمود حدادی افزود: بطور مثال ناشران می گویند در این کتاب پول نیست و آن را منتشر نمی کنند بنابراین کتاب باید چرخش مالی داشته باشد.

 

وی ادامه داد: تا سال 1920 زنان در اروپا نمی توانستند به دانشگاه ها راه یابند و چند نویسنده زن در این سال ها که مشهور بودند تحت عنوان اسامی «مردانه»، کتاب های خود را منتشر می کرند بعد ناشری مانند ساموئل فیشر پیدا می شود که به صنعت نشر به عنوان یک نهاد کاسبی نگاه نمی کند بلکه یک کار فرهنگی می کند و دست به خطر می زند تا کتاب زنان را به اسم خودشان منتشر کند.

 

این مترجم آثار ادبی اضافه کرد: در این اقدام ناشر، خطر ورشکستگی وجود داشته اما او در واقع در جهت فرهنگی اقدام می کند و کاری می کند که زن و مرد در انتشار آثار هنری برابر باشند.

 

حدادی خاطرنشان کرد: ساموئل فیشر ناشر آثار توماس مان است، این نویسنده امروز شناخته شده است اما آن زمانی که 26 ساله بود، کسی به کتاب 400 صفحه ای او اعتماد نمی کرد و صنعت نشر آلمان این فرصت را برای او فراهم ساخت. صاحبان صنایع نشر در کشورهای توسعه یافته، کارشناس و اهل فن هستند.

 

وی به مشکلات مترجمان در انتشار کتاب اشاره کرد و گفت: ویراستاران صنعت نشر ما بطور مثال با زبان آلمانی آشنا نیستند که بتوانند وظیفه خود را به درستی انجام دهند و گاهی بجای واژه ای، می خواهند کلمه ای دیگر قرار دهند که بطورکلی معنای متن را تغییر می دهد.

 

حدادی به ترجمه اشتباه برخی کتاب ها به دلیل نبود افراد آشنا به زبان بین ناشران اشاره کرد و گفت: بطور مثال حتی عنوان کتاب خیلی معروفی که بارها از سوی انتشارات مختلف چاپ شده، اشتباه ترجمه شده و حال که می خواهم اسم واقعی کتاب را روی آن بگذارم، ناشران می ترسند که من اسم دیگری بگذارم و کتاب غریب بماند و فروش نداشته باشد بنابراین کتاب با همان عنوان اشتباه دوباره چاپ می شود درحالیکه درونمایه کتاب اصلا با عنوان کتاب رابطه درونی ندارد .

 

این مترجم آثار ادبی این سئوال را مطرح کرد که ناشران وقتی با زبان آشنا نیستند چرا می خواهند اسم دیگری را به مترجمان تحمیل کنند. متاسفانه برخی ناشران ضعیف داریم که حتی بدیهیات را رعایت نمی کنند.

حدادی افزود: برخی ناشرانی نیز ویراستار ندارند، اما مسئولیت همه چیز گردن خود آدم می افتد و نارسایی هایی در کتاب، پیش می آید.

 

وی ادامه داد: اکنون مجموعه آثار یک نویسنده به صورت پراکنده از سوی انتشاراتی های مختلف منتشر می شود در حالیکه ناشران در کشورهای پیشرفته، تمام آثار یک نویسنده را در یک مجموعه منتشر می کنند و حتی در این کشورها، برخی ناشران گاهی خرج نویسندگان را می دهند.

 

سید محمود حدادی استادیار گروه زبان و ادبیات آلمانی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی و مترجم آثار ادبی آلمانی از جمله «رنج های ورتر جوان»، «اسکندر»، «از نگاه جنون» و «فرشته آبی» است.

 

کد خبر: 686

منبع: ایرنا

منتشرشده در گزارش

کتاب «جنبش‌های ادبی» نوشته ایرا مارک میلن با ترجمه محمدتقی فرامرزی منتشر شد.

 

جلد اول کتاب «جنبش‌های ادبی» شامل ۳۹۲ صفحه، با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و قیمت ۳۰ هزار تومان توسط نشر کاوش‌پرداز به چاپ رسیده است. این کتاب شش جلد است که فعلا یک جلد آن منتشر شده است.

 

در ابتدای کتاب درباره هدف ترجمه و انتشار آن به زبان فارسی چنین آمده است: هدف مترجم از تألیف و ترجمه کتاب «جنبش‌های ادبی» فراهم آوردن یک راهنمای جامع، فشرده و معتبر برای خوانندگان علاقه‌مند به مطالعه، درک و لذت بردن از آثار برجسته ادبی و جنبش‌های ادبی با امکان دسترسی آسان به اطلاعات مرتبط با تک تک جنبش‌ها و آثار ادبی در سیر تاریخ ادبیات جهان است. این کتاب (۶ جلدی، به فارسی) علاوه بر علاقه‌مندان به ادبیات جهان و نقد ادبی، برای استادان، دانشجویان دوره‌های کارشناسی و بالاتر، معلمان و پژوهندگان در زمینه جنبش‌ها و نقد ادبی، منبعی مفید و ضروری است. اطلاعات گنجانده‌شده در ذیل عنوان هر جنبش ادبی، شامل مقدمه‌ای بر آن؛ بحث درباره شماری از نویسندگان برگزیده و آثار مرتبط با آن؛ تحلیل مضمون‌های غالب در آن؛ و تشریح فنون ادبی به‌کاررفته در آن جنبش می‌شود.

 

گذشته از مطالب پیش‌گفته، که خواننده در تحلیل هر جنبش از آن یاری می‌گیرد، اطلاعات مهمی درباره زمینه ادبی و تاریخی هر جنبش نیز در اختیار گذاشته می‌شود. این اطلاعات شامل مقاله‌ای با محتوای زمینه تاریخی؛ یک بخش خواندنیِ افزوده بر متن با محتوای مقایسه زمان و مکان شکل‌گیری جنبش در فرهنگ غربی؛ مقاله‌ای انتقادی؛ و نقدی قبلا منتشرشده درباره جنبش (چنانچه در منابع وجود داشته باشد) می‌شود. یک ویژگی چشمگیر کتاب «جنبش‌های ادبی»، مقاله‌ای انتقادی است که اختصاصا درباره هر جنبش ادبی نوشته شده و مخاطب آن در درجه نخست خوانندگان و دانشجویان جست‌وجوگر هستند.

 

بخش‌های دیگری با عنوان اقتباس‌های رسانه‌ای و پیشنهادهایی برای مطالعه بیشتر آثار داستانی و غیرداستانی درباره مضمون‌ها و موضوعات مشابه بر کتاب افزوده شده است تا محققان و دانشجویان هر چه بیشتر با ژرفا و جزییات هر جنبش ادبی آشنا شوند و از آن لذت ببرند. از دیگر اجزای مفید کتاب می‌توان به اندیشه‌ها و سرنخ‌های موضوعی برای پژوهش، پرسش‌هایی برای مطالعه، و فهرست‌هایی از منابع انتقادی حاوی مطالب بیشتر درباره هر جنبش ادبی اشاره کرد.

 

کد خبر: 675

منتشرشده در گزارش

مجموعه شعر محبوب من اثر نزار قبانی و ترجمه اصغر علی کرمی در انجمن ادبی ققنوس رونمایی، نقد و بررسی می‌شود.

 

انجمن ادبی ققنوس در یکی دیگر از سلسله نشست های خود به نقد و بررسی مجموعه محبوب من اثر نزار قبانی می‌پردازد.

 

این نشست با حضور مترجم کتاب و سید احمد حسینی به عنوان منتقد با اجرا و دبیری دکتر مینا آقازاده برگزار می‌شود.

 

شاعرانی چون اکبر کتابدار، سجاد عزیزی آرام، الهه کاشانی، پیمان سلیمانی، حسن اسدی شبدیز، محمد افندیده، بهرام ابراهیمی و... در این نشست کانون ققنوس را همراهی می‌کنند.

 

این جلسه فردا و در تاریخ 17 مهرماه از ساعت 17 الی 19.30 در تهران، بلوار آیت اله کاشانی، بعد از تقاطع ستاری، مجتمع فرهنگی هنری نور برگزار می‌شود.

 

حضور برای علاقمندان آزاد و رایگان است.

 

کد خبر: 672

منتشرشده در گزارش

 

این ماه دو مجموعه شعر «محبوب من» از اشعار «نزار قبانی» و «شکوفه های بادام» از «محمود درویش» توسط انتشارات مهرآفرید چاپ و روانه بازار شد. این دو مجموعه شعر که از دو شعر پرآوازه و نام آشنای جهان عرب هستند، توسط «اصغر علی کرمی» ترجمه شده و در شمارگان 1000 جلد به چاپ رسیده اند.

 

«اصغر علی کرمی» که پیش از این ترجمه هایی از نجیب محفوظ ، نزار قبانی ، آدونیس و دیگر شاعران و نویسندگان عرب به فارسی ترجمه کرده است، ضمن اعلام این خبر به خبرگزاری تارنا ابراز امیدواری کرد که با انتشار این کتاب ها، اقدام موثری جهت معرفی ادبیات معاصر به مخاطبان فارس زبان به ثمر رسانده باشد.

گفتنی است که هر دو کتاب در قطع رقعی منتشر شده و قیمت هرکدام 10000 تومان است. 

کد خبر: 657

منتشرشده در گزارش

مدیرعامل خانه کتاب و بنیاد شعر و ادبیات داستانی با صدور پیام‌هایی درگذشت مدیا کاشیگر را تسلیت گفتند.

بر اساس خبر رسیده، در متن پیام مجید غلامی جلیسه، مدیرعامل خانه کتاب به مناسبت درگذشت مدیا کاشیگر، نویسنده و مترجم، آمده است: «درگذشت استاد ارجمند، شادروان مدیا کاشیگر، نویسنده توانا و ادیبی دانشمند و مترجمی چیره‌دست که در شمار مفاخر فکری و فرهنگی عصر ما بود، مایه دریغ و تأسف شد. آثار ارزشمندی که از ایشان بر جای مانده یادآور خدمات بی‌شائبه آن استاد فقید در این عرصه خواهد بود.

 

فقدان تأثرانگیز او را به اهل فرهنگ و ادب و خانواده آن مرحوم تسلیت می‌گویم و برای آن شادروان آمرزش مسئلت می‌کنم»

 

همچنین در پیام بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان با اظهار اندوه از درگذشت این نویسنده و مترجم در سن ۶۱ سالگی آمده است: آقای کاشیگر در شمار نویسندگان و مترجمانی بود که به علت تلاش‌های ستایش‌برانگیز در برگرداندن آثار مهم جهان به زبان فارسی و همچنین تجربه‌های زیستی و مطالعاتی در اروپا، تسلط قابل اعتنایی به خواست و پسند مخاطبان ادبیات در کشورمان داشت و باید گفت که جامعه مترجمان و داستان‌نویسان ایرانی، شخصیت گرانسنگی را در دوره‌ای که ادبیات مرزهای زبانی و قلمرو جغرافیایی را در نوردیده، از دست داده است.

 

بنیاد شعر و ادبیات داستانی این ضایعه را به خانواده زنده‌یاد مدیا کاشیگر و همچنین جامعه فرهنگی ـ هنری کشور تسلیت می‌گوید و برای آن مرحوم، غفران الهی می‌طلبد.

 

مدیا کاشیگر ظهر دیروز (شنبه، هفتم مردادماه) به دلیل مشکل ریوی و در سن ۶۱سالگی در بیمارستان امام خمینی (ره) درگذشت.

 

کد خبر: 589

 

منتشرشده در گزارش

 

«آواز کرگدن» تازه‌ترین دفتر شعر لیلا کردبچه است که توسط نشر نیماژ منتشر شده است. اصولاً کردبچه را باید درطول زیست شاعرانه‌اش ارزیابی کرد و کارنامه او را در میان شاعران هم‌نسلش واکاوی نمود، اما در این مجال باید گفت اندیشه شاعر درپی ترسیم جهانی زنانه با کارکردهای عاطفی است. زبان شعر کردبچه کاملاً بی‌نقص است و شاعر برای اجرای ایده ذهنی خود و پردازش آن، رفتاری مؤثر دارد و با چنین رهیافت معنایی در یک نمای کلی می‌توان او را شاعری موفق دانست، زیرا از ساختن مفاهیم کلی و انتزاعی دوری می‌جوید و آمیزه‌های عاطفی را در مکانیزم نوشتاری او به‌تکرار می‌توان لمس کرد.

کردبچه نمونه بارز یک زن ایرانی را به تصویر می‌کشد؛ زنی که عاشق می‌شود و حس مادرانه را تجربه می‌کند و همواره ضمیر ناخودآگاه او درپی اثبات یک حقیقت شگفت‌انگیز است تا فارغ از جنبه‌های دیگر زندگی، ماهیت زن امروز را به تصویر بکشد، نمونه شاخص زنی که مدینه فاضله‌اش، فداکاری و شب‌زنده‌داری برای به حرکت درآوردن چرخ‌های زندگی است.

اما درونمایه راستین شعر کردبچه، کلنجار رفتن با الگوهای عاطفی و ترسیم چشم‌انداز رمانس در بافت زبان است. گاه شاعر در آمیزش کارکردهای عاطفی در متن افراط می‌کند که این آسیب هنوز هم در شعرهای او مشهود است. مبادرت کردبچه به ساختن جلوه‌های بصری با بسامد یک‌نواخت مؤلفه‌های زیباشناختی، به تکرار در بارقه سبکی و نوشتاری او به چشم می‌خورد و این فرایند در گسترۀ متن، گاه از مؤلفه‌های زندگی معاصر فاصله می‌گیرد.

 

زندگی با جماعت کوران/ کورم نکرد/ چشم‌هایم را اما بی‌تفاوتی عادت داد/ و یک‌شب که ستاره‌های آسمان را تشبیه کردم به ستاره‌های آسمان/ گفتند/ نیازی به خالی‌کردن چشم‌خانه‌هایت نیست/ و گذاشتند با چشم‌های خودم ببینم/ که دیگر چیزی نمی‌بینم...

 

کردبچه در مجموعه «آواز کرگدن» می‌کوشد نسبت به پیشینۀ شاعری خود، رفتاری متمایز داشته باشد و گاه نتایج مؤثری در آفرینه‌های او روی می‌دهد که نباید از کنار آن بی‌اعتنا گذر کرد و این مسخ‌شد¬گی زنی را نشان می‌دهد که نسبت به جهان پیرامونش بی‌تفاوت نیست.

«کافکا» در مصاحبۀ خود با «گوستاو یانوش» به نکته‌ای ظریف اشاره می‎کند؛ او بر این باور بود که وقتی انسان در دنیای متلاطم خویش با آدمیان بیگانه می‌شود، به دوستی با حیوانات پناه می‌برد و کردبچه شاید به‌صورت غریزی در تشخص‌بخشیدن به اصالت انسان و عوالم درونی خود، به دنیای غریزی حیوانات نزدیک می‌شود و چگونگی این گفتمان در گسترۀ متن، تأثیر به‌سزایی برجای می‌گذارد.

با یک نگاه کلی به عنوان کتاب، باید اذعان کرد که شاعر می‌خواهد از ماهیت شکننده زن در عصر آهن و دود، کرگدنی بسازد تا دربرابر ناملایمات زندگی دوام بیاورد و این بالندگی نوعی گاردگرفتن صریح دربرابر سیلان زندگی می‌تواند باشد و چنین رفتاری بی‌شک در چیدمان متن بسیار مدرن است.    

 

این شب‌ها روی پیشانی‌ام/ جای روییدن شاخ  می‌خارد و/ پوستم این‌روزها زبر و خشن شده است/ و تو از شکوه کرگدن‌شدن چه می‌دانی؟

 

کردبچه برای اثبات جهان زنانه خود به چنین ابزار غیرمتعارف در نوشتن نیازمند است تا خود را از گزینش واژه‌های یکدست رهایی بخشد، به‌خصوص هنگامی‌که در ساخت برخی شعرها رفتاری تصنعی دارد و شعرش جنبه کوششی می‌یابد و ارجاعات زبانی با تلازم الگوهای روزمره نیز کارساز نیست. 

کردبچه گاه با ورودی درخشان شعرش، چنان زیبایی را در چشم‌انداز متن جاری می‌سازد که با قرائتی نو با او همراه می‌شویم، اما در ادامه، این حرکت بی‌نظیر در شعرش فروکش می‌کند، گویی شاعر وحدت ارکانیگی متن را از نقطه اوج شکافته است.

 

چگونه بدانم کجایی/ در شهری که نیستی/ تا از تو چیزی بپرسم/ یا از تو چیزی نپرسم/ چگونه باور کنم نیستی/ در خانه‌ای که مثل روز روشن است/ که تاریک است/  و مگر ندیدنت اصلاً نیاز به دیدن دارد؟

 

از دیگر بارقه‌های قابل‌توجه در اسلوب نوشتاری کردبچه، می‌توان به ساخت مفاهیم کلی اشاره کرد. بی‌تردید یکی از مؤلفه‌های مهم در هنر امروز، نگاه جزیی‌نگر و تقریر جنبه‌های پنهان زندگی است. شاعر از دور به پدیده‌ها می‌نگرد و نقش متکلم وحده در بسامد متن با آن لحن تخاطبی قامت شعر را تحلیل می‌برد. از این‌رو بایسته است کردبچه با زبان سالم و شناخت هنر نویسش خود چشم‌هایش را دیگربار به سوی هستی بچرخاند. البته باید خاطرنشان کرد که در «آواز کرگدن» شاعر به‌دنبال روزنه‌ای ست تا شعرش را نجات دهد، اما باید با تدبیر و ایده‌ای نو به‌سوی متن بشتابد.

لیلا کردبچه در مجموعه «آواز کرگدن» نسبت به هم‌نسلان خود آگاهی نویی در نوشتن دارد و باید در شعر امروز زنان ایران، او را یکی از شاعران موفق قلمداد کرد، زیرا او با انتشار هر کتاب، سرفصل تازه‌ای را آغاز می‌کند.

 

نیلوفر شریفی/ تابستان 96

 

منتشرشده در یادداشت هفته

 

آیین رونمایی از مجموعه غزل گاهی فقط سکوت به فریاد می‌رسد، اثر محسن محمدی امروز در انجمن ادبی ققنوس برگزار می‌شود. به همین بهانه به سراغ دکتر اصغر علی‌کرمی که دوستی دیرینه ای با محسن محمدی دارد رفتیم تا از منظر یک دوست و البته یک منتقد از این مجموعه بگوید:

 

اصغر علی‌کرمی در خصوص قالبی با عنوان غزل و شعر کلاسیک گفت: غزل سرایی در فرهنگ و ادبیات فارسی بیشتر از آنکه یک تجربه عروضی باشد، آیینی است که طی آن شاعر درک و تصوری نو از معشوق ارائه می دهد.  غزل سرایی آیینی است که اقتضا می کند در بیان جوشش عاشقانه کلام و وصف زیبایی های چشم و ابرو و تندی خال و خط معشوق از دیگر شاعران پیشی بگیری و حرف جدیدی برای گفتن داشته باشی. چنین رویکردی همواره پیکره غزل کلاسیک و بعدها غزل نوقدمایی یا نئوکلاسیک را تحت تاثیر قرار داده و از بر همین اساس با غزلی روبرو هستیم که ابیات ضمن اشتراک در وزن و ردیف و قافیه و موضوع عاشقانه، از هم استقلال نسبی دارند و همواره یک یا دو بیت از یک غزل نغزتر و دلنشین تر بوده و به عنوان شاه بیت از آن یاد می کنند. این توصیف از هر نظر با غزل های محسن محمدی در مجموعه «گاهی فقط سکوت به فریاد می رسد» تناسب دارد.

 

این مترجم با نگاهی به مجموعه «گاهی فقط سکوت به فریاد می رسد» معتقد است که این مجموعه دربرگیرنده 40 غزل است که عموما در یک یا دو سال اخیر سروده شده اند و از نظر تجربه محتوایی و ویژگی های زبانی بسیار به نزدیک بوده و می توان گفت از این نظر مجموعه یکدست و منسجمی را رقم زده اند. این مجموعه سال 96 توسط انتشارات «آوای کلار» منتشر شده و نخستین عرضه آن در نمایشگاه کتاب گذشته صورت گرفت.

 

 

کرمی در ادامه به ویژگی های این کتاب اشاره کرد و گفت: ویژگی اصلی غزل های این مجموعه تلاش شاعر برای مضمون پردازی و بیان مسائلی است که از نگاه شاعران معاصر و غزل سرایان پیش از او پنهان مانده اند. البته با نیم نگاهی به تاریخ تغزل در زبان و ادبیات فارسی و صعود غزل از قله های بلند شعر مانند رودکی و حافظ و سعدی و صائب و بیدل و شهریار و دیگران ممکن است این تلاش را پیش از انجام به شکست متهم کند. هرچند محمدی هم چندان دست خالی از این بازار برنگشته و مجموعه غزل های پر از مضامین نو و ابیات دلنشین و شیرینی است که ریشه در صداقت شاعر و عمق تجربه عاشقانه او دارد. بیت های زیر نمونه هایی از این مدعا است:

همیشه و همه جا در کنار من هستی

تو مثل سایه که نه، باوفاتر از آنی

...

این بار می روم که تمامش کنم، رفیق

این تیغ نقشه های زیادی کشیده است

...

چه زود گرم و صمیمی شدم نوشتم «تو»

شبیه من کس دیگر «تو» را صدا نکند

 

و یا رباعی زیبایی که روی جلد بیرونی کتاب چاپ شده است:

 

پایان خوش عشق جنون خواهد شد

چشمان تو دریاچه خون خواهد شد

افسوس به اوج می رسد فواره

با علم به اینکه سرنگون خواهد شد

 

مترجم اشعار نزارقبانی در پایان به مقدمه ای که حمیدرضا شکارسری برای این مجموعه نوشته است می‌گوید: استاد حمیدرضا شکارسری در مقدمه همین کتاب، مضمون گرایی را وجه غالب شعرهای این مجموعه دانسته و مینویسد: «محمدی بیشتر غزل سرایی محتواگرا است تا فرم گرا و این خصوصیت به دلیل مضمون گرایی او است. حاصل کار شعری زودیاب و ساده است که گاه در سطح می ماند و گاه البته در عین سادگی می تواند عمیق تر بنماید:

 

هر شب خودم برای خودم گریه میکنم

تا صبح پا به پای خودم گریه می کنم

با این همه غالبا ملاحت و شیرینی خاصی در بسیاری از ابیات غزل ها می توان یافت که خواندن آثار را با لذت همراه میکند. از این منظر غزل های محمدی گریزگاهی است برای مخاطب خسته ی این زمانه تا تنی به موج شعر بزند و سرحال به سمت دقایق و ساعات پیش رو برود.»

 

کد خبر: 530

منتشرشده در گزارش

 

 وقتی حرف‌های اضافه ی شاعر تظاهرات می کنند.

«تظاهرات حرف‌های اضافه» مجموعه شعر حمیدرضا شکارسری است که به تازگی  توسط انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده و نخستین بار سی‌امین نمایشگاه کتاب تهران ارایه شده است.

 

جهان بینی شاعر از روی جلد کتاب تا آخرین حرف از آخرین شعر همه جا مشغول خودنمایی است. مطابق دستور زبان فارسی «حرف اضافه یکی از پاره‌های سخن است که برای بیان رابطه‌ای یا برای ساختِ ساختارهای دستوری به‌کار می‌رود. حرف اضافه معنای مستقل ندارد و کاربرد آن در زبان فارسی گاهی در بنده برای نقش نماییِ کلمات پیش و پسِ خود است.» اما حروف اضافه در این مجموعه نه تنها معنای مستقل دارند، بلکه نقش اصلی و قهرمان درونی برخی از شعرها نیز هستند. به عنوان نمونه شعر زیر:

 

«با» دست «به» را گرفته بود و

پا بر زمین می کوبید

«تا» مشت هایش را در هوا تکان می داد

«جز» روی کول «از» نشسته بود و شعار می داد

«در» پلاکاردی را بلند کرده بود:

«معنای ما چه شد؟

مفهوم ما کجاست؟»

ناگهان «بر» گلوله خورد

سرش ترکید

و حرف های

همچنان بی معنا گریختند ...(ص11)

 

همانطور که خواندید «حرف های اضافه» نقشی فرادستوری در شعر گرفته اند و بخاطر معنای از دست رفته شان تظاهرات می کنند. در کنار این معنا، ترکیب «حرف اضافه» معنای کنایی دیگری دارد و آن حرف بی پایه و اساسی است که معمولا گوینده را به نگفتن آن دعوت می کنند و اصطلاحا می گویند : «حرف اضافه نزن!». تظاهرات نیز در کنار معنای اصلی خود، یعنی راهپیمایی دسته جمعی در اعتراض به یک پدیده اجتماعی ، معنای دیگری دارد و آن جمع سالم «تظاهر»‌به معنای خودنمایی است و با در نظر گرفتن معنای دوم میبینیم از یک اعتراض و از سوی دیگر دهن کجی به اعتراض در گستره ذهنی و زبانی این مجموعه وجود دارد. از این زاویه با شاعری تیزهوش سروکار داریم که با کارکردهای دوپهلوی کلمات آشناست و این رویکرد از روی جلد کتاب آغاز کرده است.

 

دیگر قهرمان های شعرهای این مجموعه اسامی اشاره هستند. چنانچه یک شمارش و بررسی آماری در میان کلمات این مجموعه قرار بگیرد، اسامی اشاره و به ویژه «این» اشاره به نزدیک بیشترین کارکرد را نسبت به واژگان دیگر در این مجموعه دارند. شکارسری با نگاه به دنیای پیرامون و جستجو در میان عناصر بی شمار آن یک باره یک عنصر را در مرکز توجه خود می یابد و با اشاره به آن نگرش شاعرانه خود را بیان می کند. به عنوان مثال:

 

این چشم مال دختر نابینای همسایه

  
 
این دستها مال برادر جانبازم

  
 
این پاها مال گدای قدیمی محل

  
 
حتی این جگر مال قناری ترسویم

  
 
این دل

  
 
اما این دل

  
 
حتی پس از مرگ

  
 
فقط مال توست

  
 
به هیچ کس اهدا نمیکنم ...(ص7)

 

در واقع شاعر یکایک موضوعات شعرش را از میان گزینه های بی شمار دیگر جداکرده و با حرف اشاره دور یا نزدیک، آنها را در کانون توجه قرار می دهد و چنین رویکردی در اکثر شعرهای مجموعه به چشم می خورد. به نمونه های پراکنده زیر و کاربرد اسامی اشاره در آنها توجه کنید:

 

این جاده به سمت پایان

یک طرفه است (ص9)

 

در اولین صفحه

این کیست؟

در دومین صفحه

این ها کیستند؟(ص18)

 

در این آسمان اگر پرنده ای پر نزند

با این همه آبی بیهوده چه کند؟ (ص 21)

 

بی تو این لاک پشت کهن سال

هر ثانیه را هفته ها می کشد (ص 27)

 

این کلاغ چرا باید از من بترسد(ص 37)

آن تکه ابر شبیه پرنده بود

یا آن پرنده شبیه تکه ابر؟ (ص 51)

 

از دیگر رویکردهای شکارسری در این مجموعه برانگیختن احساس اشمئزاز و حال به هم خوردگی در مخاطب با استفاده از تصاویر نامطلوب است که با آنها نگاه خواننده را به جزئیات جلب میکند. به عنوان مثال:

 

در انتهایی ترین

در گم ترین سیب درخت

آرزوی دندان کرم خورده ای

در دل کرم تنها شکفته بود (ص 23)

 

در ادامع این رویکرد با شعرهای بسیاری روبرو هستیم که واژگانی نظیر : فضله، کرم و سوسک در آنها به کار رفته است و شاعر با ارائه تمثیل های کوچک و ساده ای که هر روز بی هیچ توجهی از کنارشان می گذریم ، ما را از خطر پوسیدن و فرو ریختن دنیای پیرامون مان آگاه می کند. به بیان دیگر شکارسری شاعری ساده نویس است که با بیان ساده و دور از پیچیدگی های ذهنی و زبانی، مسائل عمیق زندگی و جامعه را مورد موشکافی و توجه قرار می دهد.

 

«تظاهرات حرف‌های اضافه» تولید مرکز آفرینش‌های ادبی است که در شمارگان 2500نسخه منتشر شده و در این کتاب 100 شعر در قالب سپید گرد هم آمده است که مضامین و موضوعات مختلفی چون اجتماعی، سیاسی، عاشقانه و مذهبی را شامل می‌شود.

  
 
حمیدرضا شکارسری در خصوص این مجموعه و اشعاری که در آن گردآوری کرده است، می گوید: «در چند سال اخیر بیشتر کتاب‌های شعری که چاپ کرده‌ام وحدت موضوعی یا شخصیتی داشتند ولی یک سری کار هم داشتم که شامل حال این نقاط مشترک نمی‌شد که آن ها را در این اثر گردآوری کرده‌ام.»

 

 در پایان شعری از این مجموعه می خوانیم:  
 
دستا بالا!
 اطاعت
 اصلا با این دست‌های خالی 
 مگر کاری جز دعا از ما بر می آید؟!

 

اصغر علی کرمی/ خرداد 96

 

 

منتشرشده در یادداشت هفته
صفحه1 از2

آخرین اخبار

محل تبلیغات

 

تمامی حقوق این وب سایت برای تارنا محفوظ می باشد

طراحی سایت توسط نونگار