انجمن های ادبی شناسنامه دار می‌شوند --------- فراخوان بزرگ جشنواره شعر شاهنامه منتشر شد---------- انتشار دکلمه ای از احسان افشاری ----------------- گزارش تصویری اختتامیه شعر انقلاب

سومین و آخرین نشست خبری در آستانه کنگرهبین المللی محتشم کاشانی برگزار شد.

در این نشست که عصردیروز در سالن کنفراس دانشگاه آزاد کاشان برگزار شد، دکتر مهدی اخباری رئیس دانشگاه آزاد کاشان، دکتر میرانصاری دبیر علمی کنگره، دکتر مرتضی طاهری دبیر اجرایی کنگره و جمعی از خبرنگاران و اهالی رسانه حضور داشتند.

دبیر اجرایی کنگره شعر محتشم کاشانی در خصوص این کنگره گفت: کنگره از 13 اسفند آغاز به کار کرده است. یک هفته نمایشگاه عکس هایی از جنس محتشم را داشتیم. روز 13 اسفند همایش ملی شعر با حضور شاعرانی چون موسوی گرمارودی، حمیدرضا شکارسری، سعید بیابانکی، مهدی فرجی، علیرضا بدیع، حامد عسکری، حسین غیاثی، حمیدرضا برقعی، مریم خرمشاهی، الهه کاشانی و... برگزار خواهد شد که هدف از این همایش ایجاد تعامل بین واحدهای علمی و فرهنگی است.

دکتر طاهری ادامه داد: مجموعه مقالات محتشم به صورت مکتوب چاپ و در اختیار همه قرار خواهد گرفت. حدود 2000 پوستر به 500 دانشگاه کشور ارسال شده تا قسمت بزرگی از قشر فرهنگی کشور در جریان کنگره بین المللی محتشم قرار بگیرند.

 

رئیس دانشگاه آزاد گفت: این کنگره از پیچیدگی های خاصی برخوردار است. چراکه ما در گذشته چنین کنگره ای برای ملک الشعرا بهار برگزار کرده بودیم و این کنگرهچون وجهه بین المللی دارد، بسیار حائز اهمیت است.

ساخت و نصب تندیس محتشم، بازسازی و بافت گشت از برنامه های مهم کنگره است.

وی ادامه داد: روز شنبه که افتتاحیه همایش ملی است، ریاست دانشگاه آزاد استان اصفهان و مسئولین عالیرتبه فرهنگی و علمی استان اصفهان حضور خواهند داشت.

 

دبیر علمی کنگره درخصوص این همایش گفت: متاسفانه به پتانسیل فرهنگی شهر کاشان کمتر اعتنا شده است. این شهر از نظر معماری، هنر و... از دیگر شهرها متمایز است.

میرانصاری ادامه داد: در افتتاحیه همایش علمی که روز شنبه برگزار می‌شود، پنل هایی از جمله زندگی و اندیشه محتشم، تاثیرات محتشم در حوزه هنر و مردم شناسی، هنرهای آیینی در حوزه نقاشی، خوشنویسی، موسیقی و مینیاتور و مردم شناسی اشعار محتشم مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.

 

وی ادامه داد: حدود 400 مقاله به کنگره رسیده که 120 مقاله پذیرفته شده که همگی در خصوص پنل های ذکر شده بود. 28 سخنران داریم. از دایره المعارف بزرگ اسلامی و فرهنگستان زبان و ادب پارسی مهمانانی داریم که به سخنرانی خواهند پرداخت.

 

 

لازم به ذکر است که این کنگره تا 20 اسفند ماه در کاشان ادامه دارد.

 

کد خبر:370

 

خبرنگار: غزل ناصحی

منتشرشده در گزارش

 

نخستین کنگره بین‌المللی محتشم کاشانی با محورهای کاشان، محتشم، زندگی و اندیشه او، هنرهای آیینی و... روزهای 13 الی 15 اسفند ماه امسال در کاشان برگزار خواهد شد.

استاد عباس خوش عمل (شاعر و ادیب معاصر) در خصوص محتشم، ترکیب بند وی «باز این چه شورش است... »و شعرِ و ادبیات کاشان گفت: محتشم کاشانی ملک الشعرای شعر آیینی است. بعد از ترکیب بند معروف محتشم در رثای اباعبدالله الحسین علیه السلام ترکیب بندی به این کیفیت در مدح و منقبت و رثای احدالناسی نداریم و این ترکیب بند تا روزقیامت ماندگار خواهد بود.

وی ادامه داد: بعد از محتشم شاعران بسیاری در اقتفای او به ترکیب بند سرایی در خصوص امام حسین و شهدای کربلا پرداختند و جالب این است که هیچ یک جز صباحی بیدگلی که اوهم کاشانی است و از شاعران برجسته ی عهد زندیه است نتوانست از لحاظ کیفی به ترکیب بند محتشم نزدیک شود.بعد از محتشم دهها شاعر ترکیب بند عاشورایی سرودند و هنوز هم شاعرانی از معاصرین می سرایند ولی کارهای شان فراز و فرودهای زیادی داشته و دارد و هرگز نتوانسته و نمی توانند به پای محتشم برسند. این توفیق فقط مختص به محتشم بود. محتشم دیوان شعر قطوری مشتمل بر غزلیات و قصاید و رباعیات و ...دارد اما در هیچیک از اقسام شعری به این شکل که در ترکیب بندش موفق بود، موفق نبوده است. او به خاطر ترکیب بندش مشهور خاص و عام شد .

استاد خوش عمل در ادامه به ویژگی های این ترکیب بند اشاره کرد و گفت: دلایل مانایی ترکیب بند محتشم زیاد است. اولین و به نطرم مهمترین دلیل نظر کرده بودن محتشم است.ائمه ی اطهار نظر و لطف خاصی به او داشتند که ترکیب بندش اینگونه مانا شده است. دلیل دوم موفقیت اشعار مرثیه ای او، تسلط بالای محتشم بر ظرایف و دقایق شعر آیینی بوده است. محتشم در ترکیب بند خود نیامد مانند برخی مرثیه سراهای دیگر وهن معصومین و بالاخص حضرت سیدالشهدا را بکند و تحریفات حماسه ی عاشورا را منظوم سازد.

استاد خوش عمل افزود: جوششی بودن ترکیب بند محتشم ویژگی دیگر شعر او و رمز جاودانگی آن است. محتشم در خانواده ای اهل مذهب و متدین رشد کرده که این هم خود دلیلی برای بی رقیب بودن مرثیه ی اوست. می توان گفت در تاریخ ادبیات فارسی با صبغه ی شعر آیینی شعری نداریم که مثل ترکیب بند محتشم زبانزد باشد و ماندگار و چون خورشید بدرخشد..

وی در پایان به شهر شاعرخیز کاشان اشاراتی داشت و گفت: کاشان را از دوران صفویه پایتخت شعر و ادب ایران می‌دانند. شعر آیینی در کاشان از جایگاه بالایی برخوردار است و تعداد زیادی انجمن ادبی در کاشان وجود دارد که این خود دلیل بر پرورش طبع شاعران کاشانی بوده است. برگزاری همایش ملی شعرمحتشم اتفاقی ویژه و ستودنی است ؛ گرچه این اتفاق دیر افتاد . امیدوارم این کنگره و همایش با تمام شکوه برگزار شود.



کد خبر: 369

خبرنگار: غزل ناصحی

منتشرشده در گزارش

 

نخستین کنگره بین المللی محتشم کاشانی به مدت سه روز در این شهرستان برگزار می‌شود.

 

نخستین کنگره بین المللی محتشم کاشانی در روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم اسفند سال جاری به همت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان و با همکاری دیگر نهادها در کاشان برگزار می شود.

برگزاری نمایشگاه آثار خوشنویسان منطقه فرهنگی کاشان  از برنامه‌های جانبی این کنگره است و بر این اساس آثار ارسالی خوشنویسی مسابقه کنگره محتشم از ۱۳ تا ۲۰ اسفند و آثار ارسالی عکس با داوری امیر مقامی هم از هفتم تا ۱۲ اسفند در نگارخانه سهراب سپهری هتل عامری ها به نمایش در خواهد آمد.

 

همچنین برندگان بخش شعر کلاسیک و نیمایی کنگره نیز در روز ۱۳ اسفند در تالار آزادی دانشگاه کاشان تقدیر می شوند و از سه اثر برگزیده بخش شعر در کنار حضور و شعرخوانی نمایندگان پنج انجمن شعری کاشان با تندیس و جایز نقدی تقدیر خواهد شد.

 

برپایی نمایشگاه عکس‌هایی از جنس محتشم از دیگر برنامه‌های این کنگره است که روز گذشته مراسم افتتاحیه نمایشگاه عکس‌هایی از جنس محتشم از ساعت ۱۸ و ۳۰ دقیقه در نگارخانه سهراب سپهری هتل سرای عامری‌ها برگزار شد.

 

گشت‌زنی در محله محتشم و بازدید از مقبره محتشم در روز جمعه ۱۳ اسفند، برگزاری همایش ملی شعر محتشم ساعت از ساعت ۱۸ و ۳۰ دقیقه روز ۱۳ اسفند در تالار دانشگاه کاشان با حضور شاعران مطرح کشور دکتر علی موسوی گرما رودی، محمدعلی بهمنی، محمدعلی مجاهدی، عبدالجبار کاکایی، حمیدرضا شکار سری، علیرضا آذر، حسین غیاثی، حامد عسگری، حمیدرضا برقعی، علیرضا بدیع و با اجرای سعید بیابانکی از دیگر برنامه‌های این کنگره است.

رونمایی از کتاب زندگی و اندیشه محتشم کاشانی و کتاب‌شناسی محتشم، رونمایی از تندیس محتشم کاشانی، برپایی همایش مادحین مرثیه‌سرا، برگزاری مسابقه و فراخوان در آموزش و پرورش با موضوع محتشم در چهار محور خطاطی، نقاشی، شعر و تئاتر آیینی از برنامه‌های جانبی این کنگره است.

 

گفتنی است نخستین  کنگره بین المللی محتشم کاشانی با همکاری برخی از اعضای نهادهای علمی کشور، از جمله فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، دانشگاه تهران، دانشگاه اصفهان، دانشگاه مشهد، دانشگاه تبریز، دانشگاه سمنان، دانشگاه کاشان و دانشگاه همدان شکل گرفته است.بنا بر اعلام دبیرخانه این کنگره، مقالات پذیرفته شده در کنگره بین المللی محتشم در  Civilikaو SID نمایه می شود و گواهی پذیرش بین المللی به شرکت‌کنندگان اعطا می‌شود.

 

محتشم کاشانی سراینده ترکیب‌بند معروف «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» که در ادبیات فارسی به عنوان معروف‌ترین مرثیه برای سوگواری امام حسین (ع) و  شهدای  کربلا شناخته می‌شود، در  قرن دهم هجری در کاشان زندگی می‌کرد.

 

کد خبر: 357

منتشرشده در گزارش

 

نخستین کنگره بین‌المللی و علمی محتشم کاشانی در محورهای کاشان، محتشم، زندگی و اندیشه او، هنرهای آیینی و... 13 اسفند ماه امسال در کاشان برگزار خواهد شد.

این کنگره با همکاری برخی از اعضای نهادهای علمی کشور از جمله فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، روسای دانشگاه های تهران، اصفهان، مشهد، تبریز، سمنان، کاشان و همدان شکل گرفته است و تعداد زیادی از شاعران نام آشنای کشور در این کنگره حضور دارند و به شعرخوانی می‌پردازند.

حامد عسکری شاعر و ترانه سرای روزگار ما یکی از شاعرانی است که در این کنگره ملی حضور خواهد داشت. به همین منظور وی یادداشتی در خصوص محتشم کاشانی و ترکیب بند معروفش را در اختیار تارنا قرار داده است:

 

كاشان شهر شعر و گل و گلاب و تاريخ است...

شهريست كه به رغم بسياري از شهرهاي ديگر كشورمان از استقلالی خاص برخوردار است و من خودم هيچ گاه كاشان را مثلا شهري زير مجموعه استان اصفهان نديده ام هميشه شهري مستقل بوده و قد بلند.

 دليلش هم واضح بوده است. شهري آرميده در كوير با شخصيت هايي كه به كشورش هديه كرده است همواره نامش بر تارك افتخارات اين مرزو بوم درخشيده است ...

 بحث شعر كه مي شود اما داستان جذاب تر هم مي شود ...

 

 

در تذكره اي سالها پيش مي خواندم كه در عهد صفوي به گمانم جلسات و اتفاقات شعري در شهر اصفهان و كاشان از تعداد مدارس و مساجد بيشتر بوده و هر ساعت از روز را كه اراده مي كردي مي توانستي در حلقه شعري حاضر شوي.

نميشود اهل شعر باشي و محتشم را نشناسي ... نميشود بچه شيعه باشي و يكبار با تركيب بند معروف محتشم كاشاني اشكي نريخته باشي و صفايي نكرده باشي.

تركيب بندي آسماني و محكم كه هم از لحاظ ساختار و هم از لحاظ بافتار بسيار پاكيزه و به قاعده است. خنده دار است من بخواهم از اين شاعر تعريف كنم، اما به جرات عرض مي كنم اگر همين يك اثر هم از محتشم به جامانده بود براي شاعر دانستن و شاعر ماندن او كافي بود.

دوستان كاشاني و خوش ذوق ما امسال كنگره اي براي اين شاعر كتيبه و ها و پرچم ها گرفته اند و به طور گسترده به ابعاد زندگي شعري اش پرداخته اند. به اين نازنينان خدا قوت ميگويم و دست شان  را مي بوسم و اميدوارم كه پاسداشت اين بزرگان را به فرزندانمان نيز بياموزيم ...

 

حامد عسکری/ اسفند 95

 

لازم به ذکر است که این کنگره بین المللی 13، 14 و 15 اسفندماه با حضور شاعران، اساتید دانشگاه های کشور، مقامات مسئول و علاقمندان به شعر و ادبیات در شهر کاشان برگزار خواهد شد. علاقمندان برای کسب اطلاعات بیشتر و اطلاع از دیگر برنامه های این کنگره سه روزه به کانال تلگرام https://t.me/mohtashamkashani95  مراجعه نمایند.

 

خبرهای تکمیلی متعاقبا اعلام خواهد شد.

 

کد خبر: 355

منتشرشده در گزارش

تحقیق و پژوهش در زندگی و دیوان محتشم، بسیار برایم لذت بخش بود.

مهدی صدری پژوهشگر ادبیات در خصوص اولین کنگره بین المللی محتشم کاشانی گفت: این کنگره با نام بزرگ محتشم گره خورده و من مفتخرم که در این کنگره حضور دارم و دقایقی چند در خصوص محتشم سخن خواهم گفت. با اینکه بزرگی محتشم بر هیچکس پوشیده نیست و نیازی به معرفی محتشم احساس نمی‌شود، اما این کنگره برای افراد اندکی که او را نمی‌شناسند، بسیار تاثیرگذار است و حتی تعداد زیادی از این دست کنگره ها نیز برای او کم و کوچک است.

 

وی در خصوص اینکه چرا برای پژوهش خود به سراغ محتشم رفته گفت: من به واسطه اینکه کاشانی و به تاریخ ادبیات کاشان علاقمند هستم، به شاعر بزرگی چون محتشم ارادت ویژه ای دارم و علاقمند بودم که برای محتشم کاری کنم.

 

صدری در رابطه با ویژگی های شعر محتشم کاشانی معتقد است: برجستگی کار، هنر، ادبیاتش، بلاغت و فصاحت در سخن از ویژگی های بارز شعر محتشم کاشانی است. البته در مقدمه ای 250 صفحه ای که به اتفاق دکتر عبدالحسین نوایی نوشتیم و مرجع خوبی برای محتشم شناسی است، به زوایای کاملی از زندگی محتشم می‌پردازد.

وی ادامه داد: بی تردید محتشم ملک الشعرای کاشان است. ضمن اینکه وی در آثارش ذکری از برداشت هایی که از گذشتگان خود در حوزه ادبی کرده بیان نکرده است. وی تمام آثار پیشینیان را مطالعه کرده و بر این نکته واقف بوده که خاقانی پایه گذار مرثیه سرایی در ادبیات فارسی است.

 

این پژوهشگر در پاسخ به این پرسش که آیا کسی به اندازه محتشم تا این درجه از کمال رسیده یا خیر گفت: هیچ کس قادر به سرودن بیتی شبیه به محتشم نیست. هیچکس توان خلق چنین ترکیب بندی را ندارد. اگر کسی می‌تواند چنین کاری را انجام دهد، این گوی و این میدان. فصاحت، بلاغت، مضامین و تصاویری که در سروده های محتشم وجود دارد را در هیچ کجا نمی‌توان یافت. البته در گذشته عقیده ای وجود داشت که می‌گفتند سلیمان صباحی بیدگلی که چهارده بند را ساخته از محتشم برتر بوده که این تنها یک فرضیه است.

 

مهدی صدری در پایان به سالهای فعالیت پژوهشی خود اشاره کرد و گفت: بیش از پنجاه سال است که در حوزه ادبیات به پژوهش و تحقیق مشغول هستم و مهمترین اثری که منتشر کردم و به نوعی مادر تمام آثار من است، حساب جمل در شعر فارسی وفرهنگ تعبیرات رمزی است. اما باز هم تاکید می‌کنم که تحقیق در زندگی و دیوان محتشم، بسیار برایم لذت بخش بود.

 

کد خبر: 340

منتشرشده در گزارش

 

در آستانه نخستین کنگره بین المللی محتشم کاشانی که از تاریخ 7 الی 20 اسفندماه در کاشان برگزار می‌شود، به سراغ رئیس انجمن خوشنویسان کاشان رفتیم تا از چندوچون نمایشگاه خوشنویسی که در طول این کنگره برگزار می‌شود باخبر شویم.

 

احمد خوش حساب در خصوص نمایشگاه خوشنویسی کنگره محتشم گفت: ما در فراخوان اعلام کردیم که کسانی که می‌خواهند آثار خود را ارسال کنند آثار محتشم را بنویسند و در این نمایشگاه شرکت کنند. چیزی بیش از 98 درصد آثار به «باز این چه شورش است...» اختصاص داشت. فرصت ارسال تا 30 بهمن بود که 10 اثر از قم، یک اثر از اراک، چیزی بیش از 15 اثر از کاشان، 10 اثر از آران و بیدگل و 5 اثر از بادرود به دست ما رسید.

 

دبیر بخش انجمن خوشنویسی کنگره ادامه داد: نمایشگاه از 13 تا 20 اسفند برگزار می‌شود و ما قصد داریم که این آثار را قیمت گذاری کنیم تا دبیرخانه کنگره به عنوان هدیه به مدعوین همایش اهدا کند. آثار در سه رشته نسخ و ثلث، شکسته و نستعلیق با هم داوری و به نفر اول هریک از این رشته ها 400 هزار تومان همراه با تندیس جشنواره، نفر دوم 300 هزار تومان به همراح لوح تقدیر و نفر سوم 200 هزار تومان همراه با لوح تقدیر اهدا می‌شود. داورای آثار نیز بر عهده سعید کاظمی، عباس متولی و بنده است.

 

رئیس انجمن خوشنویسان کاشان در خصوص رابطه خوشنویسی با اشعار محتشم گفت: خط و اساسا هنر باید با یک «آن» یا یک سیم اتصال شود تا ما بتوانیم چیزی بنویسیم. قطعا بدون نظر اهل بیت و بدون الطاف الهی امکان خلق چنین آثاری نیست. حتی چنین نظری به خود محتشم نیز وجود داشته است. از خواب دیدن های خود محتشم تا خواب دیدن مقبل کاشانی درخصوص محتشم همه نشان دهنده این است که ائمه به محتشم کاشانی نظر داشتند. پس همیشه باید ارتباطی بین اینها باشد. به عنوان مثال نظامی در تصویرسازی بسیار زیبا و بی نظیر عمل کرده است. محتشم نیز در تصویرگری در آن ترکیب بند معروف به گونه ای به انتهای تصویرگری رسیده که گویی در بیت های خلق شده در آن صحنه حضور داشته است. برای خلق چنین اثری یا باید نظرشده و یا نقاشی چیره دست باشید.

در اکثر خوشنویسان این آرزو وجود دارد که در ابتدا گلستان و سپس به خطاطی حافظ روی بیاورند. اگر به کمال برسند قرآن را مشق کنند و من دیدم خوشنویسانی که حافظ و سعدی را نوشتند، به کمال رسیدند و محتشم را نیز نوشته اند. پس محتشم جایگاه بسیار ویژه ای در خوشنویسی دارد.

 

خوش حساب در پایان افزود: من بسیار به این کنگره خوشبینم چراکه هم بار علمی و هم بار فرهنگی و تفریحی دارد و هم برای اقتصاد گردشگری کاشان خوب است و یکی از بزرگترین همایش های علمی کشور به شمار می‌رود که امیدواریم میزبان خوبی برای میهمانان باشیم.

 

کد خبر: 331

منتشرشده در گزارش

 

نخستین کنگره بین‌المللی و علمی محتشم کاشانی در محورهای کاشان، محتشم، زندگی و اندیشه او، هنرهای آیینی و... اسفند ماه امسال در کاشان برگزار خواهد شد.

 

این کنگره با همکاری برخی از اعضای نهادهای علمی کشور از جمله فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، روسای دانشگاه های تهران، اصفهان، مشهد، تبریز، سمنان، کاشان و همدان شکل گرفته است و تعداد زیادی از شاعران نام آشنای کشور در این کنگره حضور دارند و به شعرخوانی می‌پردازند.

سعید بیابانکی شاعر، منتقد و معلم روزگار ما یکی از شاعرانی است که در این کنگره ملی حضور خواهد داشت. به همین منظور وی یادداشتی جامع در خصوص محتشم کاشانی و ترکیب بند معروفش را در اختیار تارنا قرار داده است:

 

عاشورا و محرم را در ایران نمی توان بدون دوازده بند محتشم کاشانی تصور کرد. انگار این شاهکار ادبیات عاشورایی به نوعی با محرم و عاشورا گره خورده است . من نمی دانم پیش از محتشم ،عاشورا در ایران چه رنگ و بویی داشته است . درباره دوازده بند زیاد نوشته اند و گفته اند. بسیاری آن را ستوده اند و خیلی عظیمی از شاعران از آن استقبال کرده اند حتی بسیار از نظر زبانی قدرتمند تر و از نظر تعداد ابیات هم گسترده تر و وسیع تر ولی هیچکدام به توفیق و شهرت محتشم نرسیده اند.

دوازده بند محتشم کاشانی آن قدر مشهور است که حتی باعث شده بسیاری از غزل ها و قصاید این شاعر اصلا به چشم نیایند. در صورتی که غزل ها و قصاید محتشم به گواه دیوان ارجمند او بسیار زببا و خواندنی اند و سرشار از دقایق شاعرانه.

 

 

یکی از عواملی که باعث شده این اثر ماندگار بسیار استقبال شود شرایط تاریخی است. سروده های پیش از محتشم در عرصه ادبیات عاشورایی از نقطه نظر زبانی به گونه ای هستند که فهم و درک آن برای مخاطب عام دشوار است که اتفاقا مخاطب این نوع شعربیشتر طیفی هستند که باید به آن ها مخاطب عام گفت. مخاطبانی که در دهه اول محرم در مجالس و تکایا برای عزاداری حاضر می شوند دنبال شعری هستند که عواطف آن ها در لحظه تحریک کند وطبیعتا قصاید و شعرهای دشوار شاعران پیش از محتشم مناسب چنین مجالسی نیست .

محتشم در دوازده بند با بهره گیری حداکثری از صنایع ادبی اتفاقا از نظر زبانی بسیار روان و ساده سخن گفته است به جز چند بیت که شاید برای مخاطب عام پیچیده باشد بقیه ابیات این اثر ادبی ساده و روانند.و این هوشمندی او را می رساند که اتفاقا پی به فقدان استفاده چنین زبانی در شعر عاشورایی برده است. و دیگر حمایت حکومت وقت که امکانات انتشار و شنیده شدن این اثر را در اختیار داشته و تمام آن را در اختیار این اثر گذاشته است و سوم استقبال عمومی مردم و علاقمندان از این اثر و انگار سه ضلع مثلث قدرت شعر،حمایت رسانه ای و استقبال عمومی دوازده بند محتشم را به جاودانگی رسانده است . در خصوص اثر مذهبی حتما ضلع دیگری هم لازم است و آن تایید صاحبان اصلی اثراست . واقعا تا شعری مهر قبول معصومین را دریافت نکند بر سینه تاریخ نخواهد نشست .هر شعری که فاقد حتی یکی از شرایط ذکر شده باشد بعید است در حوزه شعر مذهبی به مرزهای مانگاری نزدیک شود.چه بسیار شعرها و شاعرانی بوده اند که بسیار از سمت حکومت ها و رسانه ها حمایت و تبلیغ شده اند و به قول صاحب چهار مقاله با خداوندگار خود بمرده اند.

سعید بیابانکی/ اسفند 95

 

لازم به ذکر است که این کنگره بین المللی 13، 14 و 15 اسفندماه با حضور شاعران، اساتید دانشگاه های کشور، مقامات مسئول و علاقمندان به شعر و ادبیات در شهر کاشان برگزار خواهد شد. علاقمندان برای کسب اطلاعات بیشتر و اطلاع از دیگر برنامه های این کنگره سه روزه به کانال تلگرام https://t.me/mohtashamkashani95  مراجعه نمایند.

 

خبرهای تکمیلی متعاقبا اعلام خواهد شد.

 

کد خبر: 326

 

منتشرشده در گزارش

نخستین کنگره بین‌المللی محتشم کاشانی در محورهای کاشان، محتشم، زندگی و اندیشه او، هنرهای آیینی و... اسفند ماه امسال در کاشان برگزار خواهد شد.

 

این کنگره با همکاری برخی از اعضای نهادهای علمی کشور از جمله فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، روسای دانشگاه های تهران، اصفهان، مشهد، تبریز، سمنان، کاشان و همدان شکل گرفته است و تعداد زیادی از شاعران نام آشنای کشور در این کنگره حضور دارند و به شعرخوانی می‌پردازند.

 

سیدعبدالحمید ضیایی، دکترای مطالعات عرفان تطبیقی از آکادمی علوم مسکو، مدیر پیشین خانه فرهنگ ایران در دهلی نو (کشور هند)، پژوهشگر فلسفه غرب، ادبیات تطبیقی و مطالعات عرفانی یادداشتی در خصوص محتشم کاشانی و ترکیب بند معروفش را در اختیار تارنا قرار داده است:

 

بررسی تطبیقی دو شاهکار منظوم عاشورایی :

۱- ترکیب بند محتشم کاشانی

این مرثیه، بسیار استادانه و زیبا سروده شده است و برخى از ادبا، این ترکیب‏بند را «جاودانه‏ترین سوگچامه تاریخ نظم هزار ساله پارسى» به شمار آورده ‏اند. به عقیده محققان و منقتدان ادبى «سروده والاى او (محتشم) هرگز مشمول گذشت روزگاران نشده است و مثل اصل مصیبت عظیم و بی ‏مانند حضرت سیدالشهداء به مرور سالیان هیچ‏گاه کهنگى نپذیرفته و هر روز در تجدد و تازگى بوده است». استقبال ده‌ها شاعر بعد از محتشم تا زمان حاضر از ترکیب بند غرا و رسای او،نشانه مقبولیت، اهمیت و اثرگذاری خاص این شاعر بر متأخران است. کتیبه‌های منقش به ترکیب بند معروف این شاعر بلند آوازه در هیبت بیرق‌های سرخ و سیاه، مهم ترین نماد قبول عام این اثربوده است. در ابتداى این ترکیب‏بند، محتشم با تجاهل العارفى زیبا و سپس به واسطه صنعت براعت استهلال، با به دست دادن شمه‏اى از واقعه، از داستان غم‏انگیز بلندى پرده برمى‏گیرد. استفاده از آیات و روایات و تلمیحات مذهبى و دینى در این ترکیب‏بند به وفور انجام شده است.

استفاده از صناعات لفظى و ادبى، بخصوص واج‏آرایى (آلیتراسیون)، تناسب، جناس (در انواع متنوع آن)، صنعت تشخیص، اغراق، استعاره و کنایه... نیز از جمله اوصاف و امتیازات ترکیب‏بند او به شمار مى‏رود.

در شاهکار محتشم، نوع نگاه شاعر و زاویه دید او متغیر است و به صورت سیرى از عالم خاک و نباتات تا عالم اعلى و حتى تا ذات خداوند ادامه می‌یابد که محتشم با رعایت ادب شرعى، به طرزى بدیع و شگفت این مسأله را چنین زیبا مطرح کرده است:

کرد این خیال، و همِ غلط کار، کان غبار/ تا دامن جلال جهان آفرین رسید

هست از ملال گرچه برى، ذات ذوالجلال/‏ او دردل است وهیچ دلى نیست بی ‏ملال..

با این همه در شعر محتشم، نکته‌ها و نقطه‌های دل آزاری نیز دیده می‌شود که از آن جمله می‌توان به باور - داشتِ محتشم به جبری بودن حادثه ی عاشورا اشاره کرد، علاوه بر این محتشم چرخ را مسبب و باعث حدوث واقعه ی عاشورا می‌داند و فقط در یک بیت! به مسأله و فلسفه ی عقوبت مخالفان امام (ع) پرداخته است .

 

۲- گنجینه اسرار عمان سامانى

یکى از شاهکارهاى ادبیات عاشورایى، مثنوى گرانسنگ گنیجینه اسرار، اثر تاج‏الشعراء میرزا نورالله عمان سامانى است، مرثیه‏اى حماسى و عرفانى در بیان رموز و لطایف عارفانه حادثه کربلا، که به تعبیر مرحوم جلال‏الدین همایى در مقدمه مخزن‏الدرر عمان، اگر او اشعارى بجز گنجینه اسرار هم نداشت، در موفقیت او تردیدى نبود. این مثنوى ارجمند 812 بیت است و در سال 1355 تدوین شده است. به حق باید گنجینه اسرار را نقطه عطفى در تاریخ ادبیات‏ عاشورایى تلقى کرد. شروع مثنوى با مقدمه‏اى عرفانى و مسجع است در تحمید بارى تعالى: «معشوق مطلقى را حمد و ستایش سزاست - جل جلاله - که تمام موجودات عاشق و مقید اویند، همه راه اوست مى‏پویند و وصل اوست می ‏جویند و حمد اوست مى‏گویند...». مقدمه کتاب از لحاظ صناعات و زیبایی ‏هاى ادبى قابل قیاس با متون‏ مطرح ادبى و عرفانى است. البته تأثیر گلستان سعدى در جاى جاى آن مشهود و محسوس است. این مثنوى به قسمتهاى مختلف منقسم است و هر فصل با مقدمه و معرفى کوتاهى با جمله «در بیان...» آغاز مى‏گردد. فصل اول در بیان تجلى است و شروع آن ابیاتى سخت آشنا و زیبا که ترنم موزونى بر لبان شیفتگان عرفان است:

کیست این پنهان مرا در جان و تن‏ / کز زبان من همی گوید سخن‏

اینکه گوید از لب من راز کیست؟ / بنگرید این صاحب آواز کیست‏

در من این سان خودنمایى مى‏کند/ ادعاى آشنایى می ‏کند

کیست این گویا و شنوا در تنم‏ ؟/ باورم یا رب نیاید کاین منم‏...

عمان سامانى با مقدمه‌ای عرفانى، وارد قضیه عاشورا مى‏شود. جام شرابی تابسوز و مردافکن در میانه ی بزم نهاده اند و حریفی خوش و سرمست می‌طلبند تا جرعه‌ای از جام بلا/ولا را بنوشد، وی باز به قصه پیامبران برمى‏گردد و حکایت بلایاى مقربان بزم را مى‏گوید، حکایت آدم و نوح و ایوب و خلیل و یونس و یوسف و یعقوب و موسى و عیسى و احمد(ص) و مرتضى(ع) و امام حسن مجتبى(ع).

مجتبى زان باده تا سرمست گشت شد/ دلش خون و فرود آمد به طشت‏

عمان به نام حضرت سیدالشهداء(ع) که مى‏رسد، از خود بیخود مى‏شود و از غیرت نمی تواند نام او را بر زبان آرد. وى خود را غرقه در دریاى خون می بیند. چرا که آن «سخنگوى از لب خود» را یافته است:

شوخ شیرین مشرب من کیستى؟ / اى سخن‏گوى از لب من کیستى!‏

عمان این مى پرمشعله را سوزاننده مشغله عارفان مى‏داند، شرابى که رهروان از آن مستی ها خواهند کرد. فصول بعد، شرح برخى صحنه‏هاى عاشورا و تأویلهاى عرفانى مستفاد از آن است. این تأویلها بخصوص در بیان داستان حزین یزید ریاحى و سقای کربلا سخت شنیدنى و دلکش است.

عمان، سیدالشهداء(ع) را بحر محیط مى‏داند و با عتابى لطف‏آمیز، خطاب به علمدار عاشورا مى‏سراید:

اى ز شط سوى محیط آورده آب‏/ آب

 

خود را ریختى، واپس شتاب‏

آب آرى سوى بحر موج‏خیز/ بیش از این آبت مریز، آبت بریز!

نکته جالب توجه این که عمان از فروغلطیدن به ورطه اتحاد و دام حلول به شدت مى‏پرهیزد و یادآورى مى‏کند که اتحاد ائمه و ذات الوهیت، نسبتى با آراء موهن و مردود پاره‏اى از غلات ندارد و چیزى شبیه نسبت آهن و آتش است.

حق همى‏داند که غالى نیستم / اشعرى و اعتزالى نیستم

اتحادى و حلولى نیستم/ فارغ از اقوار بى‏معنى ستم

پرسش مهمی که در نقد شعر عمان به ذهن متبادر می‌شود این است که آیا دیدگاه و رویکرد عرفانی به واقعه ی عاشورا، علیرغم دل انگیزی و هوشربایی خاص خود،به نوعی غفلت از وجوه زمینی و انسانی واقعه ی عاشورا منجر نخواهد شد ؟ و آیا چنین رویکردی راه را برای ورود تحریفات به فرهنگ عاشورا هموار نمی کند ؟ به عنوان نمونه یکى از قضایایى که در حادثه کربلا از نگاه صاحب‏نظران تحریف و برساخته و قضیه جعلى محسوب است،قضیه عروسى و دامادى قاسم است که مورخان و پژوهشگران عاشورایى به شدت این مسأله را مورد انتقاد قرار داده و معتقدند که عروسى قاسم جزو تحریفات عاشورا است. اما در گنجینه اسرار این واقعه آمده است و از آن استفاده عرفانى شده است!

آرزو را ترک گفتن خوشتر است/ ‏با عروس مرگ خفتن خوشتر است‏

کى خضاب دستتان باشد صواب / ‏دست عاشق را زخون باید خضاب

 

 

 

در ادامه به بررسی رزومه دکتر سیدعبدالحمید ضیایی و کتاب های منتشر شده اش می‌پردازیم:

بودیسم و صوفیسم ،جامعه شناسی تحریفات عاشورا، در تناسخ کلمات، کتاب تردید، در ازدحام تنهایان، لیلی های لیبرال، در غیاب عقل، عاشقانه های یک یاغی، تصحیح منظومه ی کهن و حماسی رامایانا، همین معجزه های معمولی آثار تالیف و منتشر شده دکتر ضیایی است و آثاری چون فلسفه ی ادبیات(سه مجلد،  بصیرت های بیهوده، شرح مشکلات فلسفی شعر بیدل دهلوی، عارفان علیه عرفان( گزارش تاریخی جدال های درون فرقه ای عارفان و صوفیان بغداد و خراسان) را نیز در دست انتشار دارند.

 

لازم به ذکر است که این کنگره بین المللی 13، 14 و 15 اسفندماه با حضور شاعران، اساتید دانشگاه های کشور، مقامات مسئول و علاقمندان به شعر و ادبیات در شهر کاشان برگزار خواهد شد. علاقمندان برای کسب اطلاعات بیشتر و اطلاع از دیگر برنامه های این کنگره سه روزه به کانال تلگرام https://t.me/mohtashamkashani95  مراجعه نمایند.

 

خبرهای تکمیلی متعاقبا اعلام خواهد شد.

منتشرشده در گزارش
صفحه1 از2

آخرین اخبار

محل تبلیغات

 

تمامی حقوق این وب سایت برای تارنا محفوظ می باشد