انجمن های ادبی شناسنامه دار می‌شوند --------- فراخوان بزرگ جشنواره شعر شاهنامه منتشر شد---------- انتشار دکلمه ای از احسان افشاری ----------------- گزارش تصویری اختتامیه شعر انقلاب
سه شنبه, 16 مرداد 1397 ساعت 11:30

شما چه می‌خوانید؟

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
کد خبر: 1270

«کتاب‌های پرفروش شعر» همیشه به عنوان موضوعی که می‌تواند در جهت‌دهی پسند عمومی جامعه نقش داشته باشد مطرح بوده و اهمیت داشته است اما خیلی از آنچه در این باره گفته می‌شود، منحصر به گپ‌وگفت‌های خصوصی‌ست؛ گپ‌وگفت‌هایی که دامنه‌ی گسترده‌ای هم دارد و به خیلی جاهای ظاهرا بی‌ربط هم منتهی می‌شود؛ از چهره‌سازی‌ها و جریان‌بازی‌های برخی گروه‌ها و ناشران طرف حساب آنها گرفته تا برخورداری ویژگان از برخی امکانات غیرشخصی و بده‌بستان‌های گوناگون دیگر؛ حرف‌وحدیث‌هایی که نه کسی می‌تواند آنها را با سند و مدرک محکمه‌پسند اثبات کند و نه می‌شود از کنارشان با خیال راحت گذشت.

 

حتما شما هم اگر مخاطب حرفه‌ای شعر باشید، چنین جملاتی را شنیده‌اید: «هنوز چاپای قبلی کتاب فلانی توی انبار خاک می‌خوره اما برای بازارداغی، چاپ جدید آورده‌ن نمایشگاه»؛ «ای بابا، این تیراژا آبکیه؛ ۱۲۰۰نسخه می‌زنه ناشر، ۴تا چاپ از توش درمی‌یاره»؛ «کتابای فلانی‌و کی می‌خره؟ یه مشت تین‌ایجر؛ اون‌م به خاطر سلبریتی‌بودنش که ربطی به شعر هم نداره» و…

 

اما این بخش‌های داغ، فقط درصد نه‌چندان زیادی از ماجرا را در بر می‌گیرد. حتی اگر این مفروضات را بپذیریم و در نظر داشته باشیم، باز هم عامل اصلی چنین انفعالی از سوی مخاطب، همان است که در همه‌ی سویه‌های غیرقابل‌دفاع این ماجرا، تعیین‌کننده است: «نبود شناخت»؛ عاملی که باعث می‌شود مخاطب در برخورد با یک کتاب شعر، سنجه‌ها و محک‌های کافی و کارآمد در اختیار نداشته باشد و به همین دلیل تحت تاثیر شاخصه‌های غیرادبی متن یا مولف قرار گیرد.

 

البته این اصل، شمولیت عام ندارد و معدودی از کتاب‌های پرفروش شعر هم هستند که در عین داشتن جذابیت‌های عمومی، از وزن ادبی قابل دفاعی برخوردارند. اینجاست که منتقد می‌تواند به عنوان یک مشاور حرفه‌ای، نکات مهمی را به مخاطب غیرحرفه‌ای یادآوری کند و حتی آموزش دهد؛ وظیفه‌ای که در دهه‌های اخیر از سوی متولیان فرهنگ عمومی تا حد زیادی نادیده گرفته شده یا مغفول مانده است. بدون هرگونه بدبینی یا خوش‌بینی اضافه‌ای باید بر این نکته هم تاکید و شاید به آن اعتراف کنیم که در بسیاری موارد، نقدهای مثبت و منفی نوشته‌شده بر آثار مختلف عرضه‌شده در بازار فرهنگ و هنر، حاصل سفارش‌های مختلفی‌ست که انگیزه‌های ازپیش‌تعیین‌شده دارند و گاهی دقیقا در امتداد جریان‌های تبلیغی یا ضدتبلیغی، تعریف و برنامه‌ریزی می‌شوند.

 

دلیل این اتفاق هم روشن است؛ جز معدودی از منتقدان مستقل که به حکم دانش و تجربه و تشخص خود، نگرانی خاصی بابت فراهم‌بودن زمینه‌های انتشار نظرات‌شان در رسانه‌ها و تبعات آن ندارند، بی شتر نقدنویسان بر اساس ملاحظات شخصی، گروهی یا در راستای هدف‌گذاری سفارش‌دهنده‌ای که قرار است حق‌الزحمه آنها را پرداخت کند قلم می‌زنند؛ اینجاست که نقش مهم رسانه‌های عمومی و مراکزی که از منابع ملی برخوردارند و نگران تامین هزینه‌هایشان از سوی افراد و گروه‌ها نیستند، بیشتر به چشم می‌آید.

به عنوان مثال اگر رسانه‌ی فراگیری مانند تلویزیون ملی با نگرشی حرفه‌ای و بی‌طرف قصد کند که سطح شناخت و پسند عمومی مردم را از شعر افزایش دهد، می‌تواند تاثیر نسبی قابل توجهی بر فضای ادبی کشور داشته باشد؛ چرا که هم به مرور، بهره‌مندی از محک‌ها و سنجه‌ها را به مخاطب عام می‌آموزد و هم با متمرکزکردن روشنایی نقد بر بعضی فضاهای نه‌چندان روشن بازار فرهنگ، سطح نظارت حرفه‌ای و عمومی را افزایش می‌دهد.

 

دغدغه‌ی الفیا برای فراهم‌آوردن این پرونده هم، در وظایف آموزشی و ترویجی بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان ریشه دارد؛ وظایفی که البته تخصصی‌تر از وظایف رسانه‌های عمومی‌ست. در این پرونده نه قرار بر این است که عنوان و نامی را یکسره بربکشیم و نه می‌خواهیم کسی را ـ به قول معروف ـ بزنیم. تلاش می‌کنیم که در زمینه‌ای تخصصی، نگاه تعدادی از اهالی شعر و نقد را به مجموعه‌های پرفروش این‌روزهای شعر، پیش چشم مخاطبان بگذاریم؛ مجموعه‌هایی که بنا به رصد تحریریه‌ی الفیا در فهرست زیر آمده‌اند. البته شکی نیست که در شکل‌گرفتن چنین فهرست‌هایی همه‌چیز یکسره درست نیست اما الفیا بنا بر آمار موجود در بازار نشر، بی‌طرفانه به این فهرست رسیده است:

 

۱ـ اسکارلت دهه‌ی شصت؛ سجاد افشاریان ـ چشمه ـ چاپ۱۲، ۱۳۹۷ ـ ۱۰۰۰نسخه

۲ـ حفره‌ها؛ گروس عبدالملکیان ـ چشمه ـ چاپ۱۷، ۱۳۹۶ ـ ۱۰۰۰نسخه

۳ـ پذیرفتن؛ گروس عبدالملکیان ـ چشمه ـ چاپ۱۴، ۱۳۹۶ ـ ۱۰۰۰نسخه

۴ـ کتاب؛ فاضل نظری ـ سوره مهر ـ چاپ۲۲، ۱۳۹۶ ـ ۲۵۰۰نسخه

۵ـ ضد؛ فاضل نظری ـ سوره مهر ـ چاپ۳۴، ۱۳۹۶ ـ ۲۵۰۰نسخه

۶ـ آتایا؛ علیرضا آذر ـ نیماژ ـ چاپ۱۵، ۱۳۹۶ ـ ۲۲۰۰نسخه

۷ـ اثر انگشت؛ علیرضا آذر ـ نیماژ ـ چاپ۱۰، ۱۳۹۶ ـ ۲۰۰۰نسخه

۸ـ اسمش همین است؛ علیرضا آذر ـ نیماژ ـ چاپ۱۳، ۱۳۹۶ ـ ۲۰۰۰نسخه

۹ـ عطارد؛ کاظم بهمنی ـ نیماژ ـ چاپ۱۱، ۱۳۹۶ ـ ۲۰۰۰نسخه

۱۰ـ پیشآمد؛ کاظم بهمنی ـ نیماژ ـ چاپ۱۵، ۱۳۹۶ ـ ۲۰۰۰نسخه

۱۱ـ قبله مایل به تو؛ سیدحمیدرضا برقعی ـ فصل پنجم ـ چاپ۱۲، ۱۳۹۶ ـ ۲۵۰۰نسخه

۱۲ـ فیض‌بوک؛ ناصر فیض ـ سوره مهر ـ چاپ۱۱، ۱۳۹۷ ـ ۲۲۲۰نسخه

۱۳ـ فکر کنم دیشب باران مرا شسته امروز «تو»ام؛ کامران رسول‌زاده ـ مروارید ـ چاپ۱۴، ۱۳۹۷- ۱۱۰۰نسخه

۱۴ـ کوتاه بیا! عمرم به نیامدنت قد نمی‌دهد؛ کامران رسول‌زاده ـ مروارید ـ چاپ۱۴، ۱۳۹۷ ـ ۱۱۰۰نسخه

 

 

کد خبر: 956

منبع: الفیا

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آخرین اخبار

تمامی حقوق این وب سایت برای تارنا محفوظ می باشد