به گزارش تارنا:- پنجم اسفند ماه، سالروز تولد یکی از نام‌های درخشان در آسمان طنز و ادبیات معاصر ایران، زنده‌یاد پرویز شاپور است. هنرمندی که با نبوغ خود، سبکی نو در نگارش ابداع کرد و با تلفیق کلام و تصویر، دنیایی از مفاهیم عمیق را در قالب جملات کوتاه و گاه تلخ و شیرین به مخاطب عرضه داشت. شاپور، که به حق او را پدر «کاریکلماتور» می‌دانند، فراتر از شهرتش به عنوان پسرخاله و همسر اول شاعر شهیر، فروغ فرخزاد، با خلاقیت بی‌نظیر خود، جایگاهی ویژه در تاریخ ادبیات و طنز ایران کسب کرده است.

کاریکلماتور؛ ابداعی به نام شاپور

پرویز شاپور، تنها یک طنزنویس و کارتونیست نبود؛ او بنیان‌گذار سبکی در نگارش شد که دوست و همکار صمیمی‌اش، احمد شاملو، آن را «کاریکلماتور» نامید. این سبک، ترکیبی هوشمندانه از کاریکاتور و کلمات است که در آن، نویسنده با استفاده از زبانی موجز، ایهام‌آمیز و گاه متناقض‌نما، مفاهیم فلسفی، اجتماعی و روانشناختی را به شکلی نو و با چاشنی ط نز بیان می‌کند. کاریکلماتورهای شاپور، جملاتی کوتاه هستند که بار معنایی عمیقی را حمل می‌کنند و اغلب با غافلگیر کردن خواننده، او را به تفکر وامی‌دارند.

نمونه‌هایی از این خلاقیت‌های زبانی که همچنان پس از سال‌ها طراوت خود را حفظ کرده‌اند، عبارتند از:

- «برای گربه تحقیرآمیز است که با مرگ موش خودکشی کند.»

- «به محض اینکه چشمم به عزرائیل افتاد خودم را به مردن زدم.»

- «آرزو می‌کنم برخی افراد همیشه مشغول خوردن باشند تا فرصت حرف زدن را پیدا نکنند.»

- «سیاه‌پوستان هرگز در مقام تعارف به کسی نمی‌گویند «روی من سیاه».»

- «صاحبان چشم‌های عسلی نگاه‌های شیرینی دارند.»

این جملات، تنها گوشه‌ای از دنیای پر ظرافت و پرنکته شاپور هستند که نشان از تیزبینی او در مشاهده جزئیات زندگی و توانایی‌اش در تبدیل آن‌ها به قطعات ادبی ماندگار دارد.

فروغ فرخزاد و زندگی زناشویی کوتاه

پرویز شاپور در کنار فعالیت‌های هنری، با چهره فروغ فرخزاد، شاعر نامدار ایران، نیز پیوند نزدیکی داشت. او پسرخاله فروغ بود و این رابطه خانوادگی به عشق و سپس ازدواج این دو انجامید. با این حال، زندگی مشترک آن‌ها کوتاه بود و این دوره، اگرچه کوتاه‌مدت، یکی از جنبه‌های مهم زندگی پرویز شاپور به شمار می‌رود و نام او را همواره با نام فروغ گره زده است.

۱۳۰۲، در سال ۱۳۷۸ چشم از جهان فرو بست. اما میراث او، آثار ماندگارش در قالب کاریکلماتور و همچنین روحیه طنز و نگاه اجتماعی‌اش، همچنان زنده و تأثیرگذار است. سنگ مزار او نیز با جمله‌ی «متشکرم که تشریف آوردید. ببخشید که نمی‌توانم جلوی پایتان بلند شوم!»، همچون امضای آخرینش، روحیه‌ای لطیف و شوخ‌طبع را به نمایش می‌گذارد و ادای دینی است به سبکی که خود خلق کرد؛ سبکی که در آن، کلمات همانند تصاویر، توانایی خلق دنیاهایی شگرف را دارند. یادش گرامی باد.