به گزارش خبرگزاری شعر ایران-تارنا: نزدیک به شصت سال پس از مرگ فروغ فرخزاد، این شاعر همچنان یکی از مهمترین و مدرنترین چهرههای شعر فارسی به شمار میرود؛ شاعری که شعرش به زمانه خود محدود نمانده و در میان نسلهای مختلف فارسیزبان، در ایران و خارج از ایران، همچنان خوانده میشود. انتشار مجموعه کامل اشعار او به زبان فرانسوی در مجموعه شعر انتشارات گالیمار در پاریس، از مهمترین رویدادهای تازه در معرفی شعر معاصر فارسی به مخاطبان فرانسویزبان است. این ترجمه همچنین بار دیگر پرسش درباره راز ماندگاری شعر فروغ و توانایی او در عبور از مرزهای جغرافیایی، فرهنگی و زبانی را مطرح کرده است.
لیلی انور، پژوهشگر و استاد ادبیات فارسی در پاریس و مترجم این مجموعه، در گفتوگویی بر ویژگی منحصربهفرد «صدای» فروغ تأکید کرده است. به باور او، هر شاعر واقعی دارای صدایی خاص است که از موسیقی، لحن و ریتم شعرش قابل تشخیص است و فروغ از جمله شاعرانی است که این صدای منحصربهفرد را با قدرت به مخاطب منتقل کرده است. انور با اشاره به شعر مشهور «تنها صداست که میماند»، ماندگاری فروغ را تا حد زیادی در همین صدای شخصی و اصیل میداند؛ صدایی که پس از مرگ شاعر نیز همچنان شنیده میشود و امکان برقراری ارتباط میان شعر او و نسلهای بعدی را فراهم میکند.
انور در مقدمه ترجمه فرانسوی اشعار فروغ همچنین به وجه آزادیخواهانه و زنانه شعر او توجه کرده و معتقد است صدای فروغ از دههها پیش، موضوعاتی همچون آزادی، عشق، میل، حضور اجتماعی و حق سخن گفتن را با صراحت بیان کرده است. به گفته او، فروغ تنها درباره این مفاهیم شعر نگفت، بلکه زندگی درونی خود را نیز در آثارش پنهان نکرد و از شعر بهعنوان راهی برای کنار زدن حجابهای بیرونی و بیان احساسات، اندیشهها و تجربههای عمیق انسانی استفاده کرد. از این منظر، شعر فروغ تنها روایت زندگی یک زن در دورهای خاص نیست، بلکه بیان تجربههایی انسانی است که میتواند برای مخاطب امروز نیز قابل لمس و معاصر باقی بماند.
مترجم مجموعه کامل اشعار فروغ همچنین درباره رابطه زندگی شخصی و شعر این شاعر هشدار میدهد که توجه بیش از اندازه به جزئیات زندگی خصوصی، عشقها و معشوقان احتمالی او میتواند مانعی برای درک درست آثارش باشد. به باور انور، آنچه فروغ از زندگی وارد شعر میکرد، صرفاً رویدادها و جزئیات شخصی نبود، بلکه «دنیای درونی» او بود؛ دنیایی که در آن پرسشهایی درباره آزادی، عشق، اندوه، مرگ و طغیان شکل میگرفت. از این رو، برای شناخت فروغ بیش از آنکه جستوجوی مخاطب هر شعر یا رمزگشایی از روابط خصوصی او اهمیت داشته باشد، باید خود شعرها خوانده شوند تا جهان فکری و عاطفی شاعر آشکار شود.
مرگ زودهنگام فروغ فرخزاد در ۳۲سالگی، به مرور چهرهای افسانهای از او ساخت و سبب شد تصویر شاعر جوان و سرکش در کنار روایتهایی از عشق، جدایی و زندگی کوتاهش در حافظه عمومی باقی بماند؛ اما نزدیک به شش دهه پس از درگذشت او، آنچه بیش از همه ماندگار شده، خود شعر فروغ و ارزشهای ادبی و انسانی موجود در آن است. انتشار مجموعه کامل آثار او به زبان فرانسوی در گالیمار نشان میدهد که شعر فروغ همچنان ظرفیت گفتوگو با مخاطبان فرهنگها و زبانهای دیگر را دارد و میتواند فراتر از زمان و مکان، تجربهای تازه و معاصر برای خوانندگان ایجاد کند.
اتمام خبر/
برچسب ها: ترجمه فروغ فرخزاد لیلی انور