از حافظ و سعدی تا شاعران معاصر؛
به گزارش خبرگزاری شعر ایران-تارنا:محمدرضا شجریان از جمله هنرمندانی بود که پیوند میان شعر و موسیقی ایرانی را به یکی از مهمترین ویژگیهای کارنامه خود تبدیل کرد. انتخاب آگاهانه اشعار، توجه به معنای واژهها و هماهنگی میان لحن آواز و محتوای شعر، باعث شد بسیاری از سرودههای کلاسیک و معاصر فارسی با صدای او جلوهای تازه پیدا کنند.
حافظ یکی از مهمترین شاعران در جهان ادبی و هنری محمدرضا شجریان بود. غزلهای عاشقانه، عرفانی و تأملبرانگیز این شاعر بارها در اجراهای او مورد استفاده قرار گرفتند. شجریان بارها از علاقه خود به شعر حافظ سخن گفته بود؛ علاقهای که در انتخاب اشعار و شیوه اجرای او نیز بازتاب داشت. زبان چندلایه حافظ و ظرفیت موسیقایی غزلهای او، زمینهای مناسب برای پیوند شعر و آواز ایرانی فراهم میکرد.
سعدی دیگر شاعر برجستهای بود که آثارش سهم مهمی در کارنامه شجریان داشت. زبان روان، موسیقی درونی و بیان عاطفی غزلهای سعدی، این اشعار را به بستری مناسب برای اجرای آواز ایرانی تبدیل کرده است. توجه شجریان به آثار سعدی در کنار غزلهای حافظ، نشاندهنده پیوند عمیق او با سنت غزل فارسی بود.
شعرهای مولانا و عطار نیز در میان منابع ادبی مورد توجه شجریان قرار داشتند. شور معنوی، مضامین عرفانی و ظرفیت عاطفی آثار این دو شاعر، امکان پیوند میان مفاهیم ادبی و موسیقی دستگاهی ایران را فراهم میکرد. مولانا با غزلهای پرشور خود و عطار با زبان تمثیلی و اندیشههای عرفانیاش، بخشی از گستره ادبی مورد توجه این خواننده را شکل میدادند.

دانلود دکلمه دلی در آتش با صدای هوشنگ ابتهاج
خیام نیز از شاعرانی است که آثارش در قالبهای مختلف هنری مورد توجه قرار گرفته است. مجموعه «رباعیات خیام» با صدای شجریان و موسیقی فریدون شهبازیان، نمونهای از پیوند شعر کلاسیک فارسی با موسیقی و آواز است. در کنار خیام، آثار شماری دیگر از شاعران کلاسیک نیز در گستره انتخابهای ادبی شجریان قرار داشتند.
علاقه شجریان به شعر به شاعران کلاسیک محدود نمیشد. او در بخشی از فعالیت هنری خود به سراغ شعر معاصر نیز رفت و آثاری از شاعران نوپرداز را در قالب آواز و تصنیف اجرا کرد.
یکی از نمونههای شاخص این رویکرد، اثر «زمستان است» بر اساس شعر مهدی اخوان ثالث با آهنگسازی حسین علیزاده است؛ اثری که از نمونههای شناختهشده پیوند شعر نو با موسیقی ایرانی به شمار میرود.
هوشنگ ابتهاج، شاعر و غزلسرای معاصر، نیز جایگاه مهمی در این عرصه داشت. تصنیف «سپیده» از جمله آثار شناختهشدهای است که شعر ابتهاج را با صدای شجریان و موسیقی ایرانی پیوند داده است. شعر فریدون مشیری و آثار برخی دیگر از شاعران معاصر نیز در گستره اجراهای شجریان دیده میشوند.
کارنامه محمدرضا شجریان نشان میدهد که او در کنار پاسداشت میراث شعر کلاسیک، به شعر معاصر نیز توجه داشت. از غزلهای حافظ و سعدی تا سرودههای اخوان ثالث و ابتهاج، انتخابهای ادبی او گسترهای از سنتهای شعری فارسی را در بر میگرفت.
صدای شجریان برای بسیاری از مخاطبان، فرصتی برای شنیدن دوباره شعر فارسی و برقراری ارتباطی تازه با مفاهیم عاشقانه، عرفانی و اجتماعی آن بود. میراث هنری او از این منظر، تنها به آواز و موسیقی محدود نمیشود؛ بلکه بخشی از حافظه شنیداری شعر فارسی را نیز در خود جای داده است.
اتمام خبر/
برچسب ها: موسیقی هوشنگ ابتهاج محمدرضا شجریان