نخستین خبرگزاری شـعر و ترانه ایـران
به مناسبت زادروز بیژن نجدی؛
به گزارش خبرگزاری شعر ایران-تارنا: بیژن نجدی، شاعر و داستان‌نویس ایرانی، ۲۴ آبان ۱۳۲۰ در شهر خاش متولد شد و چهارم شهریور ۱۳۷۶ در لاهیجان درگذشت. او که تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته ریاضی به پایان رسانده بود، سال‌ها به‌عنوان دبیر ریاضی در مدارس لاهیجان تدریس کرد و در کنار معلمی، جهانی متفاوت از شعر، خیال و روایت را در ادبیات ایران شکل داد.
اهمیت بیژن نجدی در ادبیات معاصر ایران را باید بیش از هر چیز در شیوه متفاوت روایتگری او جست‌وجو کرد؛ نویسنده‌ای که زبان شعر را به داستان آورد و از ظرفیت استعاره، تصویرسازی و تخیل برای ساختن جهان‌های تازه بهره گرفت. در آثار او، اشیا و طبیعت تنها عناصر صحنه نیستند، بلکه گاه به شخصیت‌هایی زنده و تأثیرگذار تبدیل می‌شوند. او با آمیختن واقعیت و خیال و فاصله گرفتن از روایت‌های خطی و متعارف، تجربه‌ای تازه از داستان کوتاه فارسی پیش روی مخاطبان قرار داد.
یکی از اتفاقات قابل تأمل در زندگی ادبی نجدی، سال‌ها فاصله میان نوشتن و انتشار آثارش بود. او پیش از انتشار نخستین کتابش، یک بار دست‌نوشته‌های خود را در کیف گذاشت و با اتوبوس راهی تهران شد تا ناشری برای آثارش پیدا کند؛ اما در میانه راه از تصمیم خود منصرف شد و بدون مراجعه به ناشر به لاهیجان بازگشت، زیرا احساس می‌کرد نوشته‌هایش هنوز به پختگی لازم نرسیده‌اند. این تردید و وسواس ادبی، انتشار آثارش را سال‌ها به تأخیر انداخت؛ تا اینکه با همراهی شمس لنگرودی، راه انتشار نخستین مجموعه داستانش هموار شد.
سرانجام در سال ۱۳۷۳ مجموعه داستان «یوزپلنگانی که با من دویده‌اند» منتشر شد؛ کتابی شامل ۱۰ داستان کوتاه که به‌سرعت توجه منتقدان و علاقه‌مندان ادبیات را به خود جلب کرد. این اثر در سال ۱۳۷۴ جایزه قلم زرین گردون را به دست آورد و نام نجدی را بیش از گذشته در محافل ادبی مطرح کرد. با این حال، عمر او فرصت چندانی برای انتشار آثار دیگرش باقی نگذاشت و پس از درگذشتش، مجموعه‌هایی همچون «دوباره از همان خیابان‌ها»، «داستان‌های ناتمام»، «خواهران این تابستان» و «پسرعموی سپیدار» با کوشش همسرش، پروانه محسنی‌آزاد، منتشر شدند.
تأثیر بیژن نجدی بر ادبیات ایران را نمی‌توان تنها با شمار کتاب‌های منتشرشده یا جوایز ادبی او سنجید؛ اهمیت او در گشودن مسیری تازه برای پیوند شعر و داستان و نشان دادن ظرفیت‌های پنهان زبان فارسی است. شیوه روایتگری او به نویسندگان پس از خود یادآوری کرد که داستان می‌تواند فراتر از بازگویی یک اتفاق، تجربه‌ای زبانی، تصویری و عاطفی باشد. امروز «یوزپلنگانی که با من دویده‌اند» همچنان از آثار قابل اعتنا در داستان کوتاه معاصر فارسی است و نام نجدی به‌عنوان نویسنده‌ای صاحب‌سبک در حافظه ادبی ایران باقی مانده است.
باران تند می‌بارد
یک صبح بیدار می‌شویم و می‌بینیم که باران تند می‌بارد
نه بر گیاهان و کشت‌زارن و پنجره‌ها
باران می‌بارد
نه بر استخوان خسته‌ی کوه، یا گل‌دان،
یا پرنده‌های نشسته روی سیم برق
یک صبح با صدای بارانی که تند می‌بارد
بارانی که نمی‌بارد بر چتر،
بیدار می‌شویم
و می‌بینیم باران قطره‌قطره می‌ریزد
بر دکه‌ی روزنامه‌فروشی
و کلمات خون و خونریزی
با هر قطره‌ی باران از روزنامه
قطره‌قطره می‌چکد
قطره‌قطره می‌ریزد…
***
کسب و کار من
شغل من،
نگاه نکردن به خونریزی است
شغل من این است که روزنامه نمی‌خوانم
شب‌ها
دود می‌رقصد
در زیرسیگاریِ روی میز
پرده می‌آید از پنجره تا نیمه‌های اتاق،
یعنی باد پرده را تکان می‌دهد
همین باد که از دریا تا من آمده است
داشتم می‌گفتم
شغل من
خاموش کردن رادیوست
بستن تلویزیون
در تمام ساعات پخش خبر
****
به خاطر کندن گل سرخ ارّه آورده‌اید؟
چرا ارّه؟
فقط به گل سرخ بگویید: تو، هی تو
خودش می‌افتد و می‌میرد!
****
آفتاب را دوست دارم
به خاطر پیراهنت روی طناب رخت
باران را
اگر می بارد بر چتر آبی تو
و چون تو نماز خوانده ای، خداپرست شده ام
***
اتمام خبر/
برچسب ها: بیژن نجدی