به مناسبت سالگرد تأسیس امیرکبیر؛
به گزارش اختصاصی خبرگزاری شعر ایران-تارنا: انتشارات امیرکبیر در تاریخ نشر ایران، تنها با انتشار کتابهای ادبی و علمی شناخته نمیشود، بلکه برخی پروژههای بزرگ و ماندگار آن، مرز میان نشر و هنر را نیز گسترش دادهاند. شاهنامه مصور محمد بهرامی یکی از نمونههای شاخص این رویکرد است؛ اثری که در آن متن حماسی فردوسی با تصویرهایی پرجزئیات، رنگ، نقش و ترکیببندی هنری همراه شده و به تجربهای دیداری از جهان شاهنامه تبدیل شده است.
شکلگیری این شاهنامه به همکاری عبدالرحیم جعفری، بنیانگذار انتشارات امیرکبیر، و محمد بهرامی بازمیگردد. جعفری که در پی انتشار نسخهای نفیس و متفاوت از شاهنامه بود، ایده تولید اثری تازه را با بهرامی در میان گذاشت؛ ایدهای که به پروژهای گسترده در حوزه تصویرگری و هنر کتاب انجامید و سالها فعالیت هنری را دربرگرفت.
محمد بهرامی در این پروژه، تنها به تصویر کردن صحنههای داستانی شاهنامه بسنده نکرد، بلکه کوشید با بهرهگیری از عناصر هنر ایرانی، نقوش تزئینی، ظرفیتهای نگارگری و نگاه شخصی خود به نقاشی، فضایی تازه برای روایت حماسه فردوسی خلق کند. در آثار او، صحنههای نبرد، شخصیتهای اساطیری و لحظات پرکشمکش شاهنامه با جزئیات بصری و ترکیبهای رنگی ویژهای بازنمایی شدهاند.
.webp)
گفته میشود خلق آثار تصویری این شاهنامه حدود ۱۲ سال به طول انجامید؛ زمانی که نشاندهنده گستردگی و دشواری این پروژه هنری است. بهرامی برای شناخت عمیقتر هنرهای سنتی ایران، به شهرهایی چون شیراز و اصفهان سفر میکرد و با هنرمندان حوزه نگارگری، تذهیب و تشعیر به تبادل نظر میپرداخت؛ مسیری که در شکلگیری زبان تصویری این اثر نقش داشت.
شاهنامه امیرکبیر همچنین حاصل همکاری گروهی از هنرمندان و متخصصان بود. در کنار محمد بهرامی، چهرههایی چون جواد شریفی در کتابت متن، محمدجعفر محجوب در تصحیح و مقابله، محمد احصایی در خوشنویسی، حسین اسلامیان در تذهیب و تشعیر و علیاصغر معصومی در اجرای تصاویر سیاهقلم حضور داشتند؛ مجموعهای از تخصصها که کتاب را به پروژهای چندوجهی در هنر کتابآرایی تبدیل کرد.

این اثر تنها در فضای نشر ایران مورد توجه قرار نگرفت و تصاویر شاهنامه محمد بهرامی در آذرماه ۱۳۵۱ در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک نیز به نمایش درآمد؛ رویدادی که امکان معرفی بخشی از هنر تصویری ایران در عرصه بینالمللی را فراهم کرد و جلوهای فراتر از یک کتاب به این مجموعه بخشید.



محمد بهرامی، از پیشگامان گرافیک نوین ایران، در کنار تصویرگری و نگارگری، در حوزه طراحی گرافیک، طراحی جلد کتاب، نقاشی و چاپ نیز فعالیت داشت. او در سال ۱۳۲۵ آتلیه آرک را در خیابان لالهزار تهران تأسیس کرد و در مسیر فعالیت حرفهای خود، با فضای هنری و نسلهای مختلف طراحان و هنرمندان ایران ارتباط داشت. شاهنامه مصور او را میتوان از برجستهترین تجربههای پیوند هنر گرافیک، نگارگری و ادبیات حماسی ایران دانست؛ اثری که در حافظه نشر ایران، یادآور تلاش برای تبدیل شعر و روایت به تصویر و خلق تجربهای تازه از میراث فردوسی است.

اتمام خبر/
برچسب ها: فردوسی انتشارات امیرکبیر شاهنامه محمد بهرامی عبدالرحیم جعفری